Yağmur yağınca yeraltı suyu hemen yükselir mi?

Hayır. Yağışın bir bölümü buharlaşır, bir bölümü yüzeyden akar; yeraltına sızan pay toprağı doyurduktan sonra akifere aylar, derin ve basınçlı akiferlerde yıllar içinde ulaşır. Baraj ise yüzey akışıyla günler–haftalar içinde tepki verir.

Bu su yılı Türkiye'de normalin neresinde?

Ekim 2025 – Eylül 2026 su yılında Türkiye yağışı 1991–2020 normalinin %130'u (yüksek). Kaynak: CHIRPS v2.0 (UCSB, kamu malı); normal sitece hesaplandı, veri bitişi Eylül 2026 (son ay ön veri).

Yağmur Nereye Gider? Yağış, Baraj ve Yeraltı Suyu

Bölüm 1

Yağmur nereye gider?

Çizim sitede üretildi; oran içermez. Paylar iklime, toprağa, bitki örtüsüne ve yağışın şiddetine göre değişir.

Yağmur yere düştüğünde üç yola ayrılır. Bir bölümü yeniden havaya döner (buharlaşma ve bitkilerin terlemesi). Bir bölümü yüzeyden akar; dereleri, nehirleri ve barajları besler. Kalan bölümü toprağa sızar: önce toprağı doyurur, sonra aşağı iner ve yeraltı suyunun (akiferin) beslenimini oluşturur. "Beslenim", yağmur ve kar suyunun yeraltına ulaşan payıdır.

Türkiye için bu payın resmî bir ölçüsü var: DSİ her havza için yıllık yeraltı suyu beslenimini (YAS potansiyeli) yayımlar. Aşağıdaki tablo bu resmî beslenimi, havzanın 1991–2020 normal yıllık yağış hacmiyle (CHIRPS, sitece hesaplandı) karşılaştırır. Oran, yağışın ne kadarının resmî hesapta yeraltına sayıldığını gösterir; parsel ölçeğinde bir şey söylemez.

25 havzada beslenim ÷ yıllık yağış hacmi (tablo)

Havza	Normal yağış (mm/yıl)	Yağış alanı (km²)	Yağış hacmi (hm³/yıl)	DSİ beslenimi (hm³/yıl, 2024)	Oran
Konya Kapalı	445	49.930	22.224	2.597,0	%11,7
Gediz	626	17.137	10.729	1.155,9	%10,8
Akarçay	470	7.995	3.754	345,4	%9,2
Ceyhan	606	21.391	12.967	985,3	%7,6
Asi	684	7.886	5.392	393,2	%7,3
Antalya	805	20.249	16.300	1.164,7	%7,1
Sakarya	501	63.303	31.696	2.197,1	%6,9
Seyhan	591	22.035	13.034	838,8	%6,4
Büyük Menderes	635	25.960	16.487	1.045,4	%6,3
Meriç-Ergene	631	14.486	9.142	507,7	%5,6
Susurluk	624	24.319	15.170	780,4	%5,1
Fırat-Dicle	561	176.143	98.781	4.994,8	%5,1
Kızılırmak	488	82.181	40.137	2.003,1	%5,0
Kuzey Ege	649	9.861	6.396	289,4	%4,5
Yeşilırmak	584	39.595	23.135	907,2	%3,9
Küçük Menderes	669	6.963	4.660	179,2	%3,8
Burdur	545	6.294	3.428	106,4	%3,1
Batı Akdeniz	801	20.956	16.775	473,2	%2,8
Batı Karadeniz	803	28.855	23.185	641,2	%2,8
Aras	583	27.775	16.193	388,5	%2,4
Van Gölü	455	17.861	8.132	179,2	%2,2
Doğu Karadeniz	1.050	22.846	23.995	490,9	%2,0
Marmara	649	23.074	14.977	241,7	%1,6
Doğu Akdeniz	766	21.150	16.207	96,5	%0,6
Çoruh	866	20.248	17.545	30,0	%0,2

Hacim = normal yağış (mm) × yağış alanı (km²) ÷ 1000. Yağış alanı ve beslenim: DSİ Resmî Su Kaynakları İstatistikleri Tablo 1.3 (2024); normal: CHIRPS v2.0 1991–2020, havza poligonuyla alan ağırlıklı. Havza sınırı resmî olmayan kaynaktan alınmıştır; il sınırları resmîdir. Sulama geri dönüşü ve yapay besleme hesaba katılmadı.

Bölüm 2

Baraj günlerle, yeraltı aylarla dolar

Nitel çizim; süreler akifer türüne, derinliğe ve toprağa göre değişir.

Barajlar yüzey akışını toplar; bu yüzden büyük bir yağıştan sonra doluluk günler içinde değişir (sitedeki baraj serisi günlük ölçümdür). Yeraltı suyu ise sızmayla beslenir: su önce toprağı doyurur, sonra yavaşça iner. Serbest (üstü açık) akiferler aylar içinde, basınçlı ve derin akiferler yıllar içinde tepki verir.

Bu fark, göstergenin okunma biçimini belirler: bu su yılının yağış kademesi, bugünkü kuyu seviyesini değil, önümüzdeki dönemin yenilenme beklentisini anlatır. Akifer türü Türkiye'de yalnız bazı yeraltı suyu kütleleri için resmî planlarda yazılıdır (472 kütlenin 29'u, NHYP); il ve havza bantlarında bu bilgi varsa satır olarak görünür, yoksa "akifer türü resmî planda belirtilmemiş" yazar.

Bölüm 3 · canlı veri

Türkiye bu su yılında: normalin %130'u

%130 Ekim 2025 – Eylül 2026 su yılında Türkiye'ye düşen yağış, 1991–2020 normalinin yüzdesi — yüksek; soğuk mevsim (Ekim–Nisan) %130. Veri: Eylül 2026 (son ay ön veri: CHIRPS'in ilk yayımı; nihai ürün gelince güncellenir). Kademe üç sınıftır: %80'in altı düşük, %80–120 olağan, %120'nin üstü yüksek.

düşük (%80'in altı) olağan (%80–120) yüksek (%120'nin üstü) veri yok · havzalar: 0 düşük, 6 olağan, 19 yüksek · havza sayfaları: aşağıdaki listeler ve tablo.

Normale göre en düşük 3 havza

Meriç-Ergene — %99, olağan
Marmara — %112, olağan
Susurluk — %114, olağan

Normale göre en yüksek 3 havza

Ceyhan — %146, yüksek
Asi — %145, yüksek
Seyhan — %142, yüksek

Tam harita, lejant ve 25 havza tablosu: iklim verisi sayfası. Aylık özet yazıları: Su yılı durumu arşivi.

Bölüm 4

Sizin iliniz

İlinizi seçin: il poligonuyla (resmî il sınırı) hesaplanan su yılı oranı, kademe, soğuk mevsim satırı ve bağlam satırları il sayfasında açılır.

İl

Seçim listesinde her ilin oranı ve kademesi yazılıdır; JavaScript kapalıysa form il dizinine gider.

İl sayfasında bant şunları içerir: su yılı oranı ve kademe, soğuk mevsim satırı, son 10 su yılı grafiği, beklenen gecikme, Resmî Gazete kısıt kaydı, uydu eğilimi, kar ve toprak nemi satırları, sınır metni ve künye.

Bölüm 5

Yağış rezervi artırır mı?

Yağış, yeraltındaki toplam suyu değil, her yıl yenilenen suyu etkiler. DSİ bu yenilenen suyu "beslenim" (YAS potansiyeli), bunun işletilebilir payını işletme rezervi olarak yayımlar (Tablo 1.3). 2024 istatistiklerine göre 25 havzanın toplam yıllık beslenimi 23.032 hm³, toplam işletme rezervi 17.815 hm³'tür (DSİ Tablo 1.3). Havza değerleri havza sayfalarındaki bantta yazılıdır.

Bir akiferden uzun yıllar işletme rezervinden fazlası çekilirse yağışlı bir yıl açığı tek başına kapatmaz. Yeraltı suyunun aşırı çekimiyle birlikte anılan iki konu Türkiye'de bilimsel yayınlarda incelenmiştir: Konya Karapınar obrukları (yayın doğal ve insan etkisiyle oluşanları ayrı inceler) ve Karaburun Yarımadası'nda kıyı akiferine deniz suyu girişi (modelleme çalışması). Bu sayfa yayınların yalnız konusunu anar; neden-sonuç iddiası kurmaz, bulgularını özetlemez. Türkiye'de resmî karşılığı Resmî Gazete'deki işletme sahası ve tahsise kapatma/kısıt ilanlarıdır: sitede il eşlemesi doğrulanmış 171 ilan, bunların 45'i kapatma/kısıt niteliğinde (son 2017).

Natural and induced sinkholes of the Obruk Plateau and Karapınar-Hotamış Plain, Turkey (2010) — doi:10.1016/j.jseaes.2010.09.014
Geological and Morphological Features of the Karapınar Sinkholes (Konya, Central Anatolia, Türkiye) (2024) — doi:10.1007/s12583-023-1853-z
Modeling of seawater intrusion in a coastal aquifer of Karaburun Peninsula, western Turkey (2017) — doi:10.1007/s12665-017-7124-5

Yayın künyeleri OpenAlex (CC0) kayıtlarından alındı; bu sayfada yayınların yalnız konusu anılır, bulguları özetlenmez. Sektörel çekim (tahsis) verisi havza bazında yayımlanmadığından sitede "veri yok" olarak kalır.

Bölüm 6 · canlı veri

Kar ve toprak nemi ne söylüyor?

Kar, yağışın beklemeye alınmış hâlidir: ilkbaharda eriyince sızma ve akış birlikte artar. Toprak doymadan sızma başlamaz; bu yüzden toprak nemi beslenimin ikinci koşuludur. Üç satır da bağlamdır, kademeyi değiştirmez.

Kar örtüsü (Türkiye): normale yakın — kar mevsiminde (Kasım 2025–Nisan 2026, 6 ay) kar örtülü alan payı %26, normal %27 (2006-2025 kaydı); NOAA IMS 24 km analiz ürünü, veri Ekim 2026
Kar derinliği (model): normale yakın — kar mevsimi ortalama kar derinliği 9,8 cm, normal 9,9 cm (1991-2020); NASA POWER model ürünü (yer ölçümü değil), veri Eylül 2026
Toprak nemi (model): normale yakın — su yılı kök bölgesi toprak nemi 0,60, normal 0,57 (1991-2020; doygunluk payı 0–1); NASA POWER model ürünü (yer ölçümü değil), veri Eylül 2026; uydu ölçümünde (ESA CCI) 2015-2024 yıllık ortalama eğilimi: artış (yılda +0,7 %), veri Aralık 2024

Kar örtüsü NOAA IMS (24 km, analiz ürünü; normal 2006-2025 kaydı, 30 yıldan kısa). Kar derinliği ve toprak nemi NASA POWER model ürünüdür (yer ölçümü değil; normal 1991-2020). Uydu toprak nemi eğilimi ESA CCI (veri bitişi 2024-12). İl ve havza satırları ilgili sayfaların bandında.

Bölüm 7

Bu sayılar ne söyler, ne söylemez

Bu gösterge il/havza ölçeğinde bağlam bilgisidir; herhangi bir parsel ya da kuyu için su miktarı söylemez. Kuyu açma ve ruhsat kararları yerinde hidrojeolojik etüt gerektirir.

Söyler: bir il ya da havzaya bu su yılında düşen yağışın 1991–2020 ortalamasına oranını; soğuk mevsimin payını; son 10 su yılının seyrini.
Söylemez: bir parselde su olup olmadığını, kuyunun kaç metrede su vereceğini, bu yıl kuyu seviyesinin ne olacağını. Yağış yeraltına aylar–yıllar sonra ulaşır.
Ölçümün sınırları: CHIRPS uydu + istasyon harmanıdır; dağlık alanda istasyon azdır, hata orada büyür. Hücre 0,25° (~25 km): küçük illerde komşu alan etkisi vardır. Havza sınırı resmî olmayan kaynaktan alınmıştır; il sınırları resmîdir.
Uydu su depolaması (GRACE): yeraltı suyu + toprak nemi + kar + yüzey suyunun toplam değişimidir, mutlak miktar değildir; çözünürlük ~300 km. son veri ayı 2026-03; kaynak (NASA GSFC) o tarihten beri yeni veri yayımlamadı.
Normal: 1991–2020 ortalamasıdır; iklim değiştikçe "normal" de kayar — dönem her kartta yazılıdır.

Sık sorulanlar

Kısa sorular, kısa cevaplar

Yağmur yağınca yeraltı suyu hemen yükselir mi?: Hayır. Yağışın bir bölümü buharlaşır, bir bölümü yüzeyden akar; yeraltına sızan pay toprağı doyurduktan sonra akifere aylar, derin ve basınçlı akiferlerde yıllar içinde ulaşır. Baraj ise yüzey akışıyla günler–haftalar içinde tepki verir.
Bu su yılı Türkiye'de normalin neresinde?: Ekim 2025 – Eylül 2026 su yılında Türkiye yağışı 1991–2020 normalinin %130'u (yüksek). Kaynak: CHIRPS v2.0 (UCSB, kamu malı); normal sitece hesaplandı, veri bitişi Eylül 2026 (son ay ön veri).
Bu gösterge kuyum için su var mı diye söyler mi?: Bu gösterge il/havza ölçeğinde bağlam bilgisidir; herhangi bir parsel ya da kuyu için su miktarı söylemez. Kuyu açma ve ruhsat kararları yerinde hidrojeolojik etüt gerektirir.
Normal ne demek?: Aynı ayların 1991–2020 ortalaması; CHIRPS verisinden sitece hesaplandı, MGM verisi kullanılmadı. Kural: Su yılı (1 Ekim–30 Eylül) yağışı ÷ aynı ayların 1991–2020 ortalaması (CHIRPS, sitece hesaplanmış normal). Oran %80’in altı düşük, %80–120 olağan, %120’nin üstü yüksek.

Bölüm 8

Kaynaklar ve yöntem

Kural: Su yılı (1 Ekim–30 Eylül) yağışı ÷ aynı ayların 1991–2020 ortalaması (CHIRPS, sitece hesaplanmış normal). Oran %80’in altı düşük, %80–120 olağan, %120’nin üstü yüksek. Su yılı tamamlanmadıysa yalnız tam aylar aynı ayların normaline oranlanır ve "su yılı sürüyor (X ay)" yazılır. Kademe ekranda basılan tam yüzdeden verilir. Gecikme, kar, toprak nemi, uydu eğilimi ve resmî kısıt satırları bağlamdır; kademeyi değiştirmez. Tahmin modeli, puanlama ve yapay zekâ yorumu yoktur.

Hesap: CHIRPS 0,25° günlük hücreler aylık toplanır; il (resmî il sınırı, alpers/Turkey-Maps-GeoJSON) ve havza (havzalar-web.geojson, resmî olmayan) poligonları için hücre∩poligon alanı × cos(enlem) ağırlıklı ortalama alınır; Türkiye = 81 ilin birleşimi. Son ay ön ürünse (CHIRPS prelim) "ön veri" etiketi taşır; ay ortasındaki eksik ay su yılına katılmaz.

Yağış: CHIRPS v2.0, UCSB Climate Hazards Center — kamu malı (CC0); 0,25°; veri bitişi Eylül 2026 (ön veri: 2026-09). Atıf nezaketen: Funk vd. 2015.
Beslenim, işletme rezervi, yağış alanı: DSİ Resmî Su Kaynakları İstatistikleri Tablo 1.3 (2024) — kaynak gösterilerek yayımlanabilir; ticari kullanım DSİ'nin yazılı iznine tabidir.
Uydu su depolaması: NASA GSFC GRACE/GRACE-FO mascon RL06 v2.0 — lisans adı yok, atıf ricası; son veri ayı 2026-03.
Kar örtüsü: NOAA/NESDIS IMS 24 km (NSIDC G02156) — NOAA kamu verisi; atıf: U.S. National Ice Center, doi:10.7265/N52R3PMC; veri 2026-10-15.
Kar derinliği, toprak nemi: NASA POWER (Langley/GMAO) günlük model ürünü — kamu malı, atıf: NASA POWER Project; veri 2026-09.
Uydu toprak nemi eğilimi: ESA CCI Soil Moisture v09.2 COMBINED (CEDA) — her amaçla kullanılabilir, atıf zorunlu (ESA CCI; Gruber vd. 2019, Dorigo vd. 2017, Gruber vd. 2017); veri bitişi 2024-12.
Resmî kısıt kayıtları: Resmî Gazete işletme sahası ve tahsise kapatma/kısıt ilanları (il eşlemesi doğrulanmış tekil ilanlar; sınıflama üretilmez).
Akifer türü: Nehir Havzası Yönetim Planları (SYGM) YAS kütle künyeleri — 472 kütlenin 29'unda tür yazılı.

Bütün kaynakların kullanım koşulları: kaynak ve kullanım koşulları tablosu (erişim tarihleriyle). Ham seriler: açık veri kataloğu. Kaynak: CHIRPS v2.0, UCSB Climate Hazards Center — kamu malı (CC0); 0,25° (p25 arşivi, ~25 km). Normal: 1991–2020 ortalaması, sitece hesaplandı (MGM verisi kullanılmadı). Veri bitişi: Eylül 2026 (son ay ön veri).