Türkiye'nin suyu
Yeraltı suyu azalıyor mu?
Kısa cevap
25 havzanın 25'inde yeraltı ve yüzey suyu toplamı son 10 yılda azalıyor; artan ya da eğilimi belirsiz havza yok (NASA GRACE uydusu, son veri ayı Mart 2026).
En çok azalan: Fırat-Dicle (yılda −2,5 cm), Asi (−2,4), Van Gölü (−2,3).
Artan havza yok.
Türkiye genelinde yılda ortalama −2,0 cm (aynı yöntem, Mayıs 2016 – Mart 2026).
Havza ortalamasıdır; il ve parsel için değer vermez. Uydu, yeraltı suyu ile yüzey suyu, toprak nemi ve karın toplamını ölçer; yalnız yeraltı suyunu değil.
Özet
25 havzanın 25'inde uydu su ölçümü son 10 yılda azalış gösteriyor. En çok azalan Fırat-Dicle (yılda −2,5 cm). NASA GRACE uydusu, havza ortalaması, yeraltı ve yüzey suyu toplamı; son veri ayı Mart 2026. Harita ve tablo aşağıda, il sayfalarındaki satırla aynı yöntem.
25 havza haritası — 10 yıllık eğim, yılda cm
| Havza | Eğim (cm/yıl) | Sınıf | Dönem | Ay sayısı | Havza sayfası |
|---|---|---|---|---|---|
| Fırat-Dicle | −2,5 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Fırat-Dicle Havzası |
| Asi | −2,4 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Asi Havzası |
| Van Gölü | −2,3 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Van Gölü Havzası |
| Ceyhan | −2,2 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Ceyhan Havzası |
| Seyhan | −2,0 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Seyhan Havzası |
| Konya Kapalı | −1,9 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Konya Kapalı Havzası |
| Aras | −1,9 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Aras Havzası |
| Doğu Akdeniz | −1,8 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Doğu Akdeniz Havzası |
| Akarçay | −1,8 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Akarçay Havzası |
| Burdur | −1,8 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Burdur Havzası |
| Antalya | −1,7 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Antalya Havzası |
| Sakarya | −1,6 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Sakarya Havzası |
| Büyük Menderes | −1,6 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Büyük Menderes Havzası |
| Gediz | −1,5 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Gediz Havzası |
| Çoruh | −1,5 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Çoruh Havzası |
| Susurluk | −1,3 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Susurluk Havzası |
| Kızılırmak | −1,3 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Kızılırmak Havzası |
| Küçük Menderes | −1,2 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Küçük Menderes Havzası |
| Batı Akdeniz | −1,2 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Batı Akdeniz Havzası |
| Kuzey Ege | −1,0 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Kuzey Ege Havzası |
| Yeşilırmak | −1,0 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Yeşilırmak Havzası |
| Marmara | −1,0 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Marmara Havzası |
| Doğu Karadeniz | −1,0 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Doğu Karadeniz Havzası |
| Meriç-Ergene | −1,0 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Meriç-Ergene Havzası |
| Batı Karadeniz | −0,9 | Düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | Batı Karadeniz Havzası |
| Türkiye (bütün kara hücreleri) | −2,0 | Kritik düşüş | Mayıs 2016 – Mart 2026 | 102 | — |
Sınıf dağılımı: 13 kritik düşüş, 12 düşüş, 0 dengeli, 0 yükseliş. Eşikler: yılda −1,5 cm ve altı kritik düşüş; ±0,5 cm arası dengeli.
Ayrıntılı veri
yöntem · ölçülen büyüklük · veri gecikmesi · kaynak ve atıf
Yöntem
- Eğim: her havzanın aylık uydu serisinde son 10 yılın gerçek aylarından en küçük kareler doğrusu; birimi yılda cm eşdeğer su kalınlığı. Eksik aylar doldurulmaz; 60 gerçek aydan az havzada eğim hesaplanmaz ve tabloda "veri yok" nedeniyle yazılır.
- İl sayfalarıyla aynı: il sayfalarındaki "İlinizin havzasında … uydu su ölçümü 10 yılda yılda ortalama ±x cm" satırı bu sayfadaki değerin kendisidir; tek hesap noktası vardır.
- Sınıflar: yılda −1,5 cm ve altı kritik düşüş; −1,5 … −0,5 düşüş; −0,5 … +0,5 dengeli; +0,5 ve üstü yükseliş. Haritada yükseliş rengi +1,5 cm'de bir kademe daha koyulaşır; sınıf adı değişmez.
- Çözünürlük: kaynak ızgarası yarım derece, gerçek çözünürlük yaklaşık 3° (~300 km); havza ortalaması yaklaşıktır, il ve ilçe ölçeğinde kullanılamaz. Harita bu yüzden havzanın kapsadığı illeri tek renkle boyar; depoda havza sınır çizgisi yoktur.
Ölçülen büyüklük
Uyarı: GRACE uydusu toplam su depolamasını ölçer: yeraltı suyu + yüzey suyu (göl, baraj, nehir) + toprak nemi + kar. Buradaki eğim yalnız yeraltı suyu değil, bu toplamın değişimidir; kısa cevapta bu yüzden "yeraltı ve yüzey suyu toplamı" denir. Değer 2004–2009 ortalamasına göre değişimdir; mutlak su miktarı değildir.
Veri tarihi
Uydu su ölçümü: son veri ayı 2026-03; kaynak (NASA GSFC) o tarihten beri yeni veri yayımlamadı. GRACE ile GRACE-FO arasındaki 2017–2018 boşluğu ve eksik aylar olduğu gibi bırakılmıştır. Sayfa yeni veri geldiğinde yeniden hesaplanır; tahmin ya da ileriye uzatma yapılmaz.
Kaynak ve atıf
- Veri: NASA GSFC GRACE/GRACE-FO mascon RL06 v2.0 (yarım-derece grid; açık erişim, earth.gsfc.nasa.gov); işleme 2026-07-16; kaynak sayfası earth.gsfc.nasa.gov.
- Atıf (kaynağın ricası): Loomis, B. D., Luthcke, S. B., Sabaka, T. J. (2019). Regularization and error characterization of GRACE mascons. Journal of Geodesy, 93, 1381–1398.
- Lisans: kaynak lisans adı yazmamış, atıf rica ediyor; yeniden kullanım koşulları için kullanılan kaynaklar.
- Ham seri: 25 havza aylık seri (CSV); havza sayfalarında aynı serinin 5 yıllık eğimi de gösterilir.