Rehber · Süreç
Hayır kuyusu açtırmak: 167 sayılı Kanun'da belge, DSİ başvurusu ve faydalı ihtiyaç
Yeraltı suları Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır (167 m.1). İlan edilmiş işletme sahası dışında arazi sahibi faydalı ihtiyacı kadar su kullanabilir; iş m.8 kapsamındaysa DSİ belgesi zorunludur (m.5, m.8). Belge başvurusuna bir ay içinde cevap verilir (m.13).
Güncelleme: Hukuki içerik: Av. Serdar Arslan
Kanun özeti
Yeraltı suları Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır (167 m.1). İşletme sahası dışında arazi sahibi faydalı ihtiyacı kadar su kullanabilir; iş 8. madde kapsamındaysa (ilan edilen derinliği aşan kuyu, galeri, tünel) DSİ belgesi zorunludur, el ile açılan kuyular hariç (m.5, m.8). Başvuru DSİ'ye, cevap bir ay içinde (m.13).
Karar matrisi
Karar matrisi
| Senaryo / sorun | Yetkili merci | İtiraz / başvuru süresi | Ceza / maliyet | Emsal ve çözüm yolu |
|---|---|---|---|---|
| İşletme sahası dışında, ilan edilen derinliği aşan hayır kuyusu | DSİ bölge teşkilatı (167 m.8, m.13) | Belge başvurusuna bir ay (167 m.13) | 167 m.18 kapsamında belge almadan m.8 işlerini yapana idari para cezası (tutar: ruhsatsız kuyu cezaları rehberi) | Doğrulanmış emsal yok |
| İşletme sahası içinde hayır kuyusu | DSİ: adet, yer, derinlik ve su miktarını tayin eder (167 m.4) | Belge başvurusuna bir ay (167 m.13) | 167 m.18 kapsamında idari para cezası | Doğrulanmış emsal yok |
| El ile açılan kuyu, su temini için | 167 m.8/a: el ile açılan kuyular belge zorunluluğu dışında; faydalı ihtiyaç sınırı m.5 | Doğrulanmış süre yok | — | Doğrulanmış emsal yok |
167 sayılı Kanun metninde kuyunun amacına göre bir ayrım yoktur; “hayır kuyusu” ibaresi Kanun’da geçmez. Bu rehber Kanun’un belge ve faydalı ihtiyaç maddelerini aktarır. Bu rehber kanun metnini aktarır; yorum içermez.
Yetkili kurum
- Yeraltı sularının araştırılması, kullanılması, korunması ve tescili 167 sayılı Kanun’a tabidir; sular Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır (167 m.1).
- Belge: DSİ teşkilatı; yoksa en yakın mülkiye amiri aracılığıyla DSİ (167 m.13). İlinizin DSİ bölgesi hangi kurum sayfasında.
Gerekli belgeler
- Belge başvurusu dilekçesi ve evrak listesi için kuyu ruhsatı rehberi ve başvuru paketi.
Süreler
- Belge başvurusuna cevap: bir ay (167 m.13).
Başvuru yolu
- Arazi ilan edilmiş işletme sahasında mı, kuyu kısıt sorgusu ve işletme sahaları ile bakın (167 m.4 ile m.5 ayrımı).
- Kuyu 8. madde kapsamındaysa (ilan edilen derinliği aşan; el ile açılan hariç) DSİ’ye belge başvurusu yapın (167 m.8, m.13).
- Kuyu kamu çeşmesini besleyecekse idare ve bakım 831 m.1 ve m.4’e göre belediye/köyündür; köye çeşme yaptırma rehberi.
İlgili mevzuat
İlgili kararlar
İçtihat kütüphanesinde “kuyu ruhsatı” etiketli kararlar: /ictihat/#e-kuyu-ruhsat-. Kararlar yayımlandığı hâliyle; değerlendirme yoktur.
Kaynaklar
Kanun metinleri külliyattan birebir (mevzuat.gov.tr, erişim 16.10.2026).
Sık sorulan sorular
Hayır için kuyu açtırmak serbest mi?
167 m.5: ilan edilmiş yeraltı suyu işletme sahaları dışında her arazi sahibi arazisinde yeraltı suyu aramak ve bulduktan sonra kendi faydalı ihtiyaçlarına yetecek miktarını kullanmak hakkına sahiptir; ancak bu işler 8. maddenin kapsamına giriyorsa belge alınması mecburidir.
Hangi kuyular için belge zorunlu?
167 m.8/a: su temini maksadıyla, kesiti ne olursa olsun, tabii zemin üstünden itibaren derinliği DSİ'ce tespit edilip ilan olunan haddi aşan her türlü çukur, sondaj ve kuyular (el ile açılan kuyular hariç); m.8/b: su temini maksadıyla her türlü galeri ve tünel.
İşletme sahası ilan edilmiş yerde durum ne?
167 m.4: işletme sahaları içinde 8. maddeye göre belge alınarak açılması gereken kuyuların adedi, yerleri, derinlikleri ve çekilecek su miktarı DSİ tarafından tayin ve tespit edilir; kuyu açan kimse bulunan suyun ancak kendi faydalı ihtiyaçlarına yetecek miktarını kullanmaya yetkilidir. İlinizdeki ilanlar il sayfasında ve işletme sahası kayıtlarında.
Belge için nereye başvururum?
167 m.13: bulunulan yerdeki DSİ teşkilatına, yoksa en yakın mülkiye amiri vasıtasıyla DSİ'ye müracaat edilir; bir ay içinde belge verilir veya reddedilir.
Belgesiz kuyu açılırsa?
167 m.18 belge almadan 8. madde kapsamındaki işleri yapanlar için idari para cezası öngörür; yıl yıl tutar için ruhsatsız kuyu cezaları rehberine bakın.
Kuyunun suyunu köy çeşmesine verirsem idaresi kimin olur?
831 m.1: kamu ihtiyacına mahsus suların tedarik ve idaresi belediye ya da köy ihtiyar meclisinindir; m.4: tesis ve idame masrafı belediye ve köylerce karşılanır. Kuyunun kamu çeşmesine bağlanması hâlinde idare ve bakım bu hükümlere göre yürür.
Bölgemde kuyu yasak mı, nasıl bakarım?
Resmî Gazete'de ilan edilmiş işletme sahası ve tahsise kapatma kayıtları il bazında kuyu kısıt sorgusunda ve işletme sahaları dizininde listelenir; kayıt yoksa 'kayıt yok' yazar, kuyunun açılabileceği anlamına gelmez.
Durumunuz bu rehberdeki hangi adıma denk geliyor bilmiyorsanız, sektörünüzü seçin: 42 sektör profili içinden durumunuza en yakın sayfayı görün.
Sonraki adım
- Sektörünüze göre yükümlülüğünüzFaaliyet kolunuza göre hangi yükümlülük ve hangi son tarih geçerli.
- Bu işlemde hangi kuruma gideceksiniz20 su işlemi için yetkili kurum ve başvuru kanalı.
- İletişimHukuki içerik Arslan Hukuk Bürosu tarafından hazırlanır — [email protected]
Hukuki danışmanlık ve iletişim
İletişim — Hayır kuyusu açtırmak: 167 sayılı Kanun'da belge, DSİ başvurusu ve faydalı ihtiyaç
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir uyuşmazlığa dair hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz. Durumunuzun hukuki olarak değerlendirilmesi için bir hukukçuya danışmanız gerekir. Bu konuda bilgi almak isterseniz aşağıdaki kanallardan ulaşabilirsiniz.
Hukuki içerik Arslan Hukuk Bürosu tarafından hazırlanır · Arslan Hukuk Bürosu
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; somut bir uyuşmazlığa dair hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz.
Son hukuki kontrol: