Ruhsatsız kuyu açmanın ve belge dışı su kullanmanın cezaları

Ruhsatsız kuyu iki ayrı yoldan yaptırıma yol açar: ya kuyu baştan belgesiz açılmıştır ya da belge alınmış olsa bile belge kapsamının dışına çıkılmıştır (şartlara aykırı çekim, izin dışı amaçla kullanım, teknik şart ihlali). Her iki halde de idari para cezasının yanında kuyunun kapatılması sonucu doğabilir ve kapatma masrafı kuyuyu açtırandan alınır.

Ruhsatsız kuyuda yaptırım nasıl işler?

167 sayılı Kanun’un 18. maddesi yaptırım rejimini iki fıkrada kurar. Belge almadan 8. maddedeki işleri yapanlar ile kasten yanlış bilgi verenler (a) fıkrası kapsamındadır. Burada önemli bir esneklik vardır: ceza kesilmekle birlikte, DSİ kuyunun açılıp işletilmesinde bir mahzur görmezse sahibine gerekli belge verilir; mahzur varsa kuyu kapatılır.

Kullanma ve ıslah-tadil hükümlerine (m.10-11) aykırı hareket edenler, belge şartlarına uymayanlar, başvuru formlarında istenen bilgileri vermeyenler ve bilgi verme yükümlülüğüne uymayanlar ise (b) fıkrası kapsamındadır; bu halde ceza yanında kuyu kapatılır.

Cezayı DSİ değil, mahallî mülkî amir (valilik/kaymakamlık) verir. Yaptırımın dayanağı ve yetkili idare doğru kurulmadığında işlem iptal edilebilir; içtihat bölümündeki kararlar bu ekseni gösterir.

Ruhsatsız kuyuya hangi cezalar uygulanır?

Fiil	Kanuni dayanak	Para cezası (kanun metni)	Ek sonuç	Yetkili
Belgesiz kuyu açma	167 m.18/a	1.000 - 5.000 TL	Kuyu kapatma / mahzur yoksa belge verilmesi	Mahallî mülkî amir
Kasten yanlış bilgi verme	167 m.18/a	1.000 - 5.000 TL	Kuyu kapatma	Mahallî mülkî amir
10 ve 11. maddeye aykırılık	167 m.18/b	500 - 2.000 TL	Kuyu kapatma	Mahallî mülkî amir
Şartlara riayet etmeme	167 m.18/b	500 - 2.000 TL	Kuyu kapatma	Mahallî mülkî amir

Tablodaki tutarlar 2008 tarihli 5728 sayılı Kanun’la belirlenen kanuni alt ve üst sınırlardır. İdari para cezaları her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır (5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7); içinde bulunulan yılda uygulanan tutarlar ve yıl yıl hesap, sayfanın sonundaki tabloda dayanaklarıyla verilmiştir.

Evrak listesi

Ceza kararına karşı izlenecek yol, kararın içeriğine göre değişir (bkz. aşağıdaki bölüm). Her yol için resmî metnin saydığı unsurlar:

Para cezasına karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru (5326 s. Kabahatler Kanunu m.27):

• Başvuru dilekçesi, iki nüsha (m.27/3).
• Dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve karara karşı ileri sürülen deliller açıkça gösterilir (m.27/4).
• Süre mücbir sebeple kaçırıldıysa, bu sebebin dayanakları (m.27/4).
• Başvuru yolu harca tabi değildir (m.31/1).

Kuyu kapatmaya karşı ya da ceza ile kapatma aynı işlemdeyse idare mahkemesinde iptal davası (2577 s. İYUK m.3; 5326 m.27/8):

• İdare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış imzalı dava dilekçesi (2577 m.3/1).
• Dilekçede: tarafların ve varsa vekillerinin ad, soyad veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilerin T.C. kimlik numarası; davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller; dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihi (m.3/2).
• Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri (m.3/3).
• Dilekçe ve ekli evrak örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla (m.3/3).
• Yargı harcı ve gider avansının tutarı bu rehberin dayandığı metinlerde bulunamadı.

Ceza sonrası belge başvurusu (167 s.K. m.18/a: DSİ mahzur görmezse belge verilir): belge isteme formu ve ekleri, Kuyu ruhsatı rehberindeki evrak listesi ile aynıdır.

Kaynak: 5326 s. Kabahatler Kanunu m.27, m.31 (mevzuat.gov.tr, erişim 10.10.2026); 2577 s. İdari Yargılama Usulü Kanunu m.3 (mevzuat.gov.tr, erişim 10.10.2026); 167 s.K. m.18.

Dilekçe iskeleti

Aşağıdaki iskelet yalnız para cezasına karşı sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuru içindir. Ceza ile kuyu kapatma aynı işlemde verilmişse başvuru idari yargıya yapılır (5326 m.27/8); o dilekçenin iskeleti Kuyu cezası ya da kapatma kararı geldi rehberindedir. Köşeli parantezli yerler başvurana göre doldurulur; iskelete olgu eklenmemiştir.

[ ] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE

BAŞVURAN          : [ad soyad / unvan], T.C. kimlik no: [ ], adres: [ ]
VEKİLİ            : [varsa ad soyad, adres]
KARARI VEREN İDARE: [valilik / kaymakamlık]
BAŞVURULAN KARAR  : [karar tarihi] tarihli ve [sayı] sayılı idari para
                    cezası kararı
TEBLİĞ TARİHİ     : [tebliğ tarihi]
KONU              : 167 sayılı Kanun m.18 uyarınca verilen idari para
                    cezasına karşı 5326 sayılı Kanun m.27 uyarınca başvuru

AÇIKLAMALAR:
1. [kuyunun yeri: il, ilçe, ada, parsel; belge durumu]
2. [kararın dayandığı fiil ve kararda yazılı gerekçe]
3. [karara karşı ileri sürülen itirazlar]
4. [süre mücbir sebeple kaçırıldıysa: sebep ve dayanakları] (5326 m.27/2)

HUKUKİ SEBEPLER: 167 s.K. m.18; 5326 s.K. m.27, m.28; [diğer]

DELİLLER: [idari yaptırım kararı, tebliğ belgesi, belge ve başvuru kayıtları,
tanık, bilirkişi, keşif ve sair deliller]

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle [karar tarihi] tarihli ve [sayı] sayılı
idari yaptırım kararının kaldırılmasına karar verilmesini arz ederim.
(5326 m.28/8-b)

[tarih]                                                    [ad soyad, imza]

EKLER: [ ]

Başvuru reddedilirse ya da işlem aleyhinize olursa

İşlem	Merci	Süre	Dayanak
İdari para cezası	Sulh ceza hâkimliği	Tebliğ veya tefhimden itibaren en geç 15 gün; süresinde başvurulmazsa karar kesinleşir	5326 m.27/1
Para cezası ile kuyu kapatma aynı işlemde	İdari yargı (iptal davasıyla birlikte)	Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gün	5326 m.27/8; 2577 m.7
Yalnız kuyu kapatma	İdare mahkemesi	Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gün	2577 m.7; süre hesabı m.8
Sulh ceza hâkimliğinin son kararı	Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre itiraz	Kararın tebliğinden itibaren en geç iki hafta	5326 m.29/1

• Mücbir sebep. 15 günlük süre mücbir sebeple geçirildiyse, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvurulabilir; bu başvuru kararın kesinleşmesini engellemez, hâkimlik yerine getirmeyi durdurabilir (5326 m.27/2).
• Kesinlik sınırı. 5326 m.28/10 metni: “Onbeşbin Türk Lirası dahil idarî para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir.” Bu sınırın yeniden değerlemeyle (m.17/7) ilişkisi resmî metinde ayrıca düzenlenmiş olarak bulunamadı (doğrulanamadı).
• Sulh ceza hâkimliğinin verebileceği karar. Hâkimlik, kararı hukuka uygun bulursa “başvurunun reddine”, hukuka aykırı bulursa “idarî yaptırım kararının kaldırılmasına” karar verir; alt ve üst sınırı kanunda gösterilen para cezalarında miktarda değişiklik yaparak da başvuruyu kabul edebilir (5326 m.28/8, m.28/9).
• İdari yargı süresinin hesabı. Tatil günleri süreye dahildir; son gün tatile rastlarsa süre izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (2577 m.8). Güncel ceza tutarı için: ceza tablosu.

Kaynak: 5326 s. Kabahatler Kanunu m.27, m.28, m.29, m.31 (mevzuat.gov.tr, erişim 10.10.2026); 2577 s. İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, m.8 (mevzuat.gov.tr, erişim 10.10.2026).

Madde metni

Bu rehberde andığımız hükümlerin birebir metni bağımsız mevzuat sayfalarındadır:

• Madde 18

Dayanak

• 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun
• Yeraltı Suları Tüzüğü

Emsal kararlar

Künyelerin resmî karar sunucusunda (karararama.danistay.gov.tr) doğrulanma durumu her kararın yanında belirtilir; doğrulanamayan künye “doğrulanamadı” etiketiyle durur.

• Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2011/3727 E., 2012/3244 K. (resmî kaynaktan doğrulanamadı) — kuyu suyu kullanan tarafa belediye su idaresince “kaçak su bedeli” yüklenemez; kuyu suyu 167 sayılı rejime tabidir, belediye yalnızca atık su bedeli talep edebilir. (ikincil kaynak; resmî doğrulama bekliyor)
• Danıştay 8. Daire 2023/663 E., 2023/829 K. — Danıştay temyiz istemini süre aşımı nedeniyle reddetmiştir; esasa ilişkin gerekçe ilk derece mahkemesinindir: yeraltı ve kaynak sularının izinsiz ya da verilen izin kapsamını aşan kullanımının Devlet Su İşleri tarafından tespit edilebileceği, bu kullanımı ücretlendirme ve abone yapma yetkisi bulunmayan idarenin kuyu suyu aboneliği tarifesi belirleyemeyeceği gerekçesiyle belediye meclisi kararı iptal edilmiş, istinaf başvurusu reddedilmiştir. (karar sayfası ve resmî metin, erişim 10.10.2026)
• Danıştay 2022/3005 E., 2022/3470 K. (resmî sunucuda İdare Dava Daireleri Kurulu kararı; künye çelişkisi, doğrulanamadı) — 167’nin arama belgesi mekanizması yeraltı suyu rejiminin çekirdeğidir.

Ortak çizgi: ruhsatsız veya izin aşımı kullanımlar yaptırımsız kalmaz; ancak yaptırımın dayanağı ve yetkili idare doğru kurulmadığında işlem iptal edilebilir.

167 m.18 idari para cezası: kanun metni ve 2026 yılında uygulanan tutar

m.18/a — belgesiz kuyu, kasten yanlış bilgiKanun metni: 1.000–5.000 TL2026 yılında uygulanan: 30.138–151.192 TL

m.18/b — m.10-11 ve belge şartlarına aykırılıkKanun metni: 500–2.000 TL2026 yılında uygulanan: 15.029–60.408 TL

Dayanak: 5326 s. Kabahatler Kanunu m.17/7 — “İdarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için … tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle idarî para cezasının hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz.” Kanun tutarları: 167 s. Kanun m.18 (değişik: 5728 s. Kanun m.270,RG 08.02.2008/26781, yayımı tarihinde yürürlük). Yöntem: Her yıl başında bir önceki yıl için ilan edilen VUK yeniden değerleme oranı uygulanır; her yılın sonucunda 1 TL küsuru atılır (5326 m.17/7, 2. cümle). Başlangıç: 2008 kanun tutarları. Son doğrulama: 10.10.2026.

Yıl yıl hesap (tebliğ, Resmî Gazete tarihi ve oran)

Uygulama yılı	Oran (yılı)	VUK Genel Tebliği	m.18/a (TL)	m.18/b (TL)
2008	kanun metni	5728, RG 08.02.2008/26781	1.000–5.000	500–2.000
2009	%12 (2008)	Sıra No 387 · RG 20.11.2008/27060	1.120–5.600	560–2.240
2010	%2,2 (2009)	Sıra No 392 · RG 14.11.2009/27406	1.144–5.723	572–2.289
2011	%7,7 (2010)	Sıra No 401 · RG 12.11.2010/27757	1.232–6.163	616–2.465
2012	%10,26 (2011)	Sıra No 410 · RG 17.11.2011/28115	1.358–6.795	679–2.717
2013	%7,80 (2012)	Sıra No 419 · RG 10.11.2012/28463	1.463–7.325	731–2.928
2014	%3,93 (2013)	Sıra No 430 · RG 19.11.2013/28826	1.520–7.612	759–3.043
2015	%10,11 (2014)	Sıra No 441 · RG 15.11.2014/29176	1.673–8.381	835–3.350
2016	%5,58 (2015)	Sıra No 457 · RG 10.11.2015/29528	1.766–8.848	881–3.536
2017	%3,83 (2016)	Sıra No 474 · RG 11.11.2016/29885	1.833–9.186	914–3.671
2018	%14,47 (2017)	Sıra No 484 · RG 11.11.2017/30237	2.098–10.515	1.046–4.202
2019	%23,73 (2018)	Sıra No 503 · RG 30.11.2018/30611	2.595–13.010	1.294–5.199
2020	%22,58 (2019)	Sıra No 512 · RG 23.12.2019/30987	3.180–15.947	1.586–6.372
2021	%9,11 (2020)	Sıra No 521 · RG 28.11.2020/31318	3.469–17.399	1.730–6.952
2022	%36,20 (2021)	Sıra No 533 · RG 27.11.2021/31672	4.724–23.697	2.356–9.468
2023	%122,93 (2022)	Sıra No 542 · RG 24.11.2022/32023	10.531–52.827	5.252–21.107
2024	%58,46 (2023)	Sıra No 554 · RG 25.11.2023/32380	16.687–83.709	8.322–33.446
2025	%43,93 (2024)	Sıra No 574 · RG 27.11.2024/32735	24.017–120.482	11.977–48.138
2026	%25,49 (2025)	Sıra No 585 · RG 27.11.2025/33090	30.138–151.192	15.029–60.408