Arazim ve tarlam · yönetmelik + il yağışı
Yağmur suyunu toplayabilir miyim?
Yönetmelik hükmü mevzuat.gov.tr'den birebir; çatıya düşen yıllık yağmur ilin yağış normalinden.
Güncelleme:
Yağmur suyu deposu: köyünüzün yağışıyla hesap
Köyünüzü seçin, çatı alanını ve günlük su ihtiyacınızı yazın. Hesap, köyünüzün ay ay yağış normaliyle (CHIRPS v3.0, 1991–2020) depoya giren ve harcanan suyu izler; kurak aylara yetecek depo hacmini bulur.
Formül: bir ayda toplanan su (litre) = çatı alanı (m²) × o ayın yağışı (mm) × 0,8 × 0,9. 0,8 eğimli ve pürüzlü çatının akış katsayısı, 0,9 süzgecin verimidir; ikisi de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın "Yerinde İçilemez Su Sistemleri Kılavuzu – Gri Su ve Yağmur Suyu Kullanımına Yönelik Sistemler" (Mart 2025) örneğindeki değerlerdir. Her ay depoya giren su eklenir, harcanan su çıkarılır; depo, yıl içinde biriken en büyük açığı karşılayacak büyüklüktedir. Yıllık toplanan su ihtiyaçtan azsa depo yalnız yağışlı ayların fazlasını saklayabilir.
Bu bir kaba aylık su dengesidir; proje için yönetmeliğin istediği yöntem (TS EN 16941-1 EK-A) esastır. Çatınızın türü katsayıyı değiştirir. "En kurak yıl", köyünüzün hücresinin 1996–2025 arasında en az yağış aldığı yıldır (ölçülmüş).
Kısa cevap
Yönetmelik, parseli 2.000 m²'den veya çatı izdüşümü 1000 m²'den büyük yapılarda yağmur suyu toplama sistemini zorunlu tutar.
Hükmün şartı: depo hacmi ihtiyacının 7 m3'ün üzerinde olması; kamu yapılarında da aynı 7 m3 şartı (Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.57/A beşinci fıkra, aşağıda birebir).
Köyünüzü seçin: depo hacmi köyünüzün ay ay yağışıyla, çatı ve süzgeç kaybı düşülerek hesaplanır. İlinizi seçerseniz çatınıza yılda kaç ton yağmur düştüğünü görürsünüz.
İl hesabı: ton/yıl = çatı alanı (m²) × yıllık yağış normali (mm) ÷ 1000; kaba hesap, verim katsayısı yok; gerçek toplama miktarı çatı tipi, filtre ve depo ile değişir. Bu kaba hesapta çatı ve süzgeç kaybı düşülmez; köy hesabında düşülür (0,8 × 0,9), bu yüzden köy hesabının sayısı daha küçüktür.
İlinizi seçin
Her il sayfasında yıllık yağış normali (mm), 100 m² / 200 m² / 500 m² çatı için yılda kaç ton düştüğü ve kendi çatı alanınızla hesap bulunur. 81 ilin yağış normali var.
- Adana 741 mm
- Adıyaman 595 mm
- Afyonkarahisar 519 mm
- Ağrı 481 mm
- Aksaray 404 mm
- Amasya 576 mm
- Ankara 508 mm
- Antalya 876 mm
- Ardahan 700 mm
- Artvin 1.215 mm
- Aydın 712 mm
- Balıkesir 663 mm
- Bartın 1.235 mm
- Batman 658 mm
- Bayburt 597 mm
- Bilecik 575 mm
- Bingöl 825 mm
- Bitlis 772 mm
- Bolu 791 mm
- Burdur 590 mm
- Bursa 726 mm
- Çanakkale 708 mm
- Çankırı 542 mm
- Çorum 576 mm
- Denizli 684 mm
- Diyarbakır 653 mm
- Düzce 981 mm
- Edirne 723 mm
- Elazığ 580 mm
- Erzincan 621 mm
- Erzurum 577 mm
- Eskişehir 500 mm
- Gaziantep 577 mm
- Giresun 905 mm
- Gümüşhane 634 mm
- Hakkari 732 mm
- Hatay 896 mm
- Iğdır 335 mm
- Isparta 683 mm
- İstanbul 790 mm
- İzmir 687 mm
- Kahramanmaraş 624 mm
- Karabük 919 mm
- Karaman 638 mm
- Kars 577 mm
- Kastamonu 800 mm
- Kayseri 459 mm
- Kırıkkale 501 mm
- Kırklareli 725 mm
- Kırşehir 474 mm
- Kilis 544 mm
- Kocaeli 851 mm
- Konya 464 mm
- Kütahya 619 mm
- Malatya 510 mm
- Manisa 659 mm
- Mardin 575 mm
- Mersin 738 mm
- Muğla 976 mm
- Muş 648 mm
- Nevşehir 420 mm
- Niğde 555 mm
- Ordu 963 mm
- Osmaniye 898 mm
- Rize 1.855 mm
- Sakarya 865 mm
- Samsun 784 mm
- Siirt 823 mm
- Sinop 775 mm
- Sivas 522 mm
- Şanlıurfa 468 mm
- Şırnak 859 mm
- Tekirdağ 706 mm
- Tokat 619 mm
- Trabzon 1.060 mm
- Tunceli 775 mm
- Uşak 590 mm
- Van 518 mm
- Yalova 828 mm
- Yozgat 535 mm
- Zonguldak 1.285 mm
Yönetmelik ne diyor (birebir)
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (Resmî Gazete 03.07.2017/30113); metin mevzuat.gov.tr'den 25.10.2026 tarihinde alınmıştır, kelimesi değiştirilmemiştir. Yürürlükteki güncel metin için resmî kaynak esastır.
Madde 57/A — (5): Binalarda tasarruf tedbirleri ve iklim değişikliğine dair ilkeler
Konu: yağmur suyu toplama sisteminin zorunlu olduğu yapılar.
(5) (Ek:RG-11/3/2025-32838) Binalarda su verimliliğinin artırılması amacıyla 57 nci maddenin yedinci fıkrasının (a) bendindeki esaslara uyulmak suretiyle;
a) Yağmur suyu toplama sistemlerinin;
1) Depo hacmi ihtiyacı 7 m3’ün üzerinde olması kaydıyla; parsel alanı 2.000 m²’den büyük alanlardaki yapılarda veya parseldeki toplam çatı izdüşüm alanı 1000 m²’den büyük yapılarda,
2) Depo hacmi ihtiyacı 7 m3’ü geçen kamu yapılarında,
tesis edilmesi zorunludur.
b) Gri su toplama sistemlerinin;
1) Yatak sayısı 200’den fazla olan konaklama amaçlı binalarda,
2) Yapı inşaat alanı 10.000 m²’den büyük alışveriş merkezlerinde,
3) Yapı inşaat alanı 30.000 m²’den büyük kamu binalarında,
tesis edilmesi zorunludur. Sağlık ve eğitim yapılarında gri su sistemlerinin tesis edilmesi zorunlu değildir.
Madde 57 — (7) bent (a) ve alt bent (1)
Konu: yağmur suyu toplama sisteminin projelendirme esasları (standart, kullanım yeri, depo hacmi hesabı).
a) (Ek:RG-23/1/2021-31373) (Değişik:RG-11/3/2025-32838) Binalarda tesis edilecek yerinde içilebilir olmayan su sistemleri yapı ruhsatı eki mekanik tesisat projesinde gösterilir. Yağmur suyu toplama sistemi bulunan yapılarda, gri su sisteminin yağmur suyu toplama sisteminden ayrı planlanması esastır. Sistemde kullanılacak depolama tankları; bina bünyesinde, çekme mesafelerini ihlal etmemek kaydıyla bahçe zemini üstü veya altında, arka ve yan bahçelerde zemin altında, ön bahçede ise yol cephesine 2 metreden fazla yaklaşmamak kaydıyla zemin altında, herhangi bir öncelik sırası olmaksızın konumlandırılabilir. Bunlardan;
1) Yağmur suyu toplama sistemleri için TS EN 16941-1 Yerinde içilemez su sistemleri - Bölüm 1: Yağmur suyu kullanımı için sistemler standardına uyulur. Yağmur suyu yalnızca çatı yüzeylerinden elde edilir ve parsel bahçelerinin sulanmasında veya tuvalet rezervuarlarında/sifonlarında kullanılır. Depolama hacmi; binanın bulunduğu ilin m²’ye düşen yıllık toplam yağış miktarı ortalaması, çatının yüzey tipi ve izdüşüm alanına göre hesaplanan yıllık toplanabilir yağmur suyu miktarının en az %6’sını karşılayacak şekilde, TS EN 16941-1 standardının EK-A’sında verilen yöntemlerden uygun olanı kullanılarak belirlenir. Depolama tankı tahliye hattı, varsa yağmur suyu şebekesine bağlanır. Yağmur suyu toplama sistemi tahliye hattının, aynı binada bulunan gri su depolama tankına bağlanması halinde tahliye edilen yağmur suyu gri su olarak değerlendirilir.
Geçici Madde 3 — (6)
Konu: 57/A beşinci fıkradaki zorunlulukların aranmadığı durumlar (geçiş hükmü).
(6) (Ek:RG-11/3/2025-32838) 57/A maddesinin beşinci fıkrasının yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı ruhsatı başvurusunda bulunulmuş olan yapılar ve 6306 sayılı Kanun kapsamında noter onaylı inşaat sözleşmesi düzenlenmiş olan yapılar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım işlerine yönelik ihale kararı veya ihale tarihi alınmış olan yapılar için anılan fıkrada belirtilen zorunluluklar aranmaz. 57/A maddesinin beşinci fıkrasındaki zorunluluklar parselde yeni yapılacak yapılar için aranır. Ancak bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce parselde ruhsat alınmış bir yapı bulunması halinde parselde yeni yapılacak diğer yapılar için 57/A maddesinin beşinci fıkrasındaki bu sistemlerin tesis edilmesine ilişkin zorunluluklar aranmaz. Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı ruhsatı alınmış yapılarda yapılacak esaslı tadilat ve diğer ruhsat işlemlerinde de 57/A maddesinin beşinci fıkrasındaki zorunluluklar aranmaz.
Kaynak: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği — resmî tam metin (mevzuat.gov.tr) (yeni sekmede açılır), erişim 25.10.2026. Değişiklik ibareleri metinde aynen: Madde 57/A: (Ek:RG-25/2/2022-31761); beşinci fıkra: (Ek:RG-11/3/2025-32838) · Madde 57 yedinci fıkra (a) bendi: (Ek:RG-23/1/2021-31373) (Değişik:RG-11/3/2025-32838) · Geçici Madde 3 altıncı fıkra: (Ek:RG-11/3/2025-32838) · Metindeki ibareler aynen; beşinci fıkraya özel yürürlük dipnotu yok (altıncı fıkradaki (9) dipnotu: 'Bu değişiklik 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer' yalnız altıncı fıkra içindir).
Hesap nasıl yapılıyor
ton/yıl = çatı alanı (m²) × yıllık yağış normali (mm) ÷ 1000. 1 mm yağış, 1 m² yüzeye 1 litre su demektir; 1.000 litre 1 tondur. Yıllık normal, ilin 1991-2020 dönemi aylık yağış ortalamalarının toplamıdır (CHIRPS uydu-istasyon verisi, sitece hesaplandı; MGM verisi kullanılmadı).
Etiket: kaba hesap, verim katsayısı yok; gerçek toplama miktarı çatı tipi, filtre ve depo ile değişir. Yönetmelik m.57 yedinci fıkra (a) bendi depo hacmini ilin yıllık yağış ortalaması, çatının yüzey tipi ve izdüşüm alanıyla TS EN 16941-1 EK-A yöntemlerine göre hesaplatır; bu sayfadaki sayı o hesabın yerine geçmez.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; somut bir uyuşmazlığa dair hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz.