Kuyu ruhsatı başvuru paketi ve e-Devlet ön başvurusu: adım adım

Kuyu ruhsatı tek bir belge değildir: 167 sayılı Kanun üç belge sayar. Bunlar arama, kullanma ve ıslah-tadil belgeleridir. Her biri için DSİ’nin özel formu doldurulur ve ekleriyle birlikte kuyunun bulunduğu yerdeki DSİ teşkilatına verilir. DSİ bir ay içinde belge vererek ya da reddederek cevap verir. e-Devlet Kapısı’nda DSİ’nin arama ve kullanma belgesi için bir ön başvuru hizmeti de listelenmektedir.

Hangi belge, hangi durumda istenir?

• Belge zorunluluğu. Su temini maksadıyla, derinliği DSİ’ce tespit edilip ilan olunan haddi aşan her türlü çukur, sondaj ve kuyu (el ile açılan kuyular hariç) ile her türlü galeri ve tünel için DSİ’den belge alınması mecburidir (167 s. Kanun m.8/a, m.8/b; YAS Tüzüğü m.5).
• Arama belgesi. Yeraltı suyu aramak için verilir. Metne göre bir sene sürelidir. Arama bitmezse belge sahibinin sürenin son ayı içinde başvurması şartıyla bir sene uzatılır. Bu sürede de bitmezse belge hükümsüz sayılır ve iş sahibi yeniden belge alır (167 s. Kanun m.9).
• Kullanma belgesi. Arama belgesine dayanarak arazisinde su bulan kişi suyu kullanabilir; ancak bir ay içinde DSİ’ye başvurarak kullanma belgesi alır. Ölçüm sistemi kurulmadan kullanma belgesi verilemez (167 s. Kanun m.10). Ayrıntı için kullanma belgesi rehberine bakınız.
• Islah ve tadil belgesi. Kullanma belgesi sahibi, kuyunun verimini artırmak ya da başka bir maksadı sağlamak için kuyuya kendiliğinden müdahale edemez ve kullanma şeklini değiştiremez; bunun için ıslah ve tadil belgesi alır (167 s. Kanun m.11).
• Harç muafiyeti. Bu üç belge hiçbir ücrete, damga resmine, harca ve sair rüsuma tabi değildir (167 s. Kanun m.12).
• Her kuyuya ayrı belge. Açılacak her kuyu için ayrı belge verilir; belge ait olduğu kuyuya mahsustur, başka bir kuyu için kullanılamaz ve başkasına devredilemez (YAS Tüzüğü m.8/c). Aynı etüt sahasında birden fazla kuyu açmak isteyen kişi bunu belge isteme formunda belirtir; sonradan aynı sahada ek kuyu isterse yeni formda yalnız kroki ve projeleri ekler ve ilk belgesinin tarih ve numarasını yazar (YAS Tüzüğü m.6/c).

Başvuru nereye ve nasıl yapılır?

1. Form temini. Belge isteyen kişi, belge isteme formunu en yakın DSİ teşkilatından ya da en yakın mülkiye amiri aracılığıyla temin eder ve eksiksiz, doğru doldurur (YAS Tüzüğü m.6/a; Teknik Yönetmelik Bölüm I, 2.2).
2. Teslim. Form ve ekleri mahallin bağlı olduğu DSİ teşkilatına verilir ya da en yakın mülkiye amiri aracılığıyla gönderilir (YAS Tüzüğü m.6/a; 167 s. Kanun m.13).
3. Sıra ve makbuz. Başvuranın sırasını DSİ teşkilatına ya da mülkiye amirine başvurduğu tarih belirler. İstenirse başvuru tarihini gösteren makbuz verilir (YAS Tüzüğü m.6/b).
4. Bir aylık süre. DSİ’nin cevap süresi, dilekçe ve eklerinin DSİ teşkilatına resmen ulaştığı tarihte başlar (YAS Tüzüğü m.6/b). Başvuru bir ay içinde belge verilerek ya da rapor ve projeler tasdik veya reddedilerek cevaplanır; belge verilmezse sebepleri cevapta açıkça belirtilir (167 s. Kanun m.13; YAS Tüzüğü m.8/a).
5. İnceleme. Form ve ekleri mahallinde ve büroda hukuki, jeolojik, hidrojeolojik ve mühendislik bakımlarından incelenir. Eksik ve hatalı husus bulunursa evrakın iki takımı bu hususları açıklayan bir yazıyla başvurana iade edilir (Teknik Yönetmelik Bölüm I, 2.3.1).
6. Teslim edilenler. Uygun görülürse belgenin beyaz renkli aslı ile kontrol edilmiş rapor ve eklerinden bir takım başvurana verilir; her kuyu veya galeri için ayrıca iki adet boş kuyu kayıt defteri verilir (Teknik Yönetmelik Bölüm I, 2.3.1).

e-Devlet ön başvurusu

• e-Devlet Kapısı’ndaki DSİ hizmetleri arasında “Yeraltısuyu Kuyuları Arama ve Kullanma Belgesi Ön Başvurusu Talebi” hizmeti listelenir. Hizmet sayfasına göre kullanıcı; e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı ya da internet bankacılığından biriyle kimliğini doğrulayarak giriş yapar (e-Devlet DSİ hizmet sayfası, erişim 10.10.2026).
• Hizmetin bağlantı adı “gercek-kisi” ibaresi taşır; tüzel kişiler için ayrı bir ön başvuru hizmeti DSİ hizmet listesinde görülmemiştir.
• Giriş yaptıktan sonraki ekran adımları ve doldurulacak alanlar resmî kaynakta yayımlanmamıştır: doğrulanamadı.
• DSİ bölge müdürlüklerinin kamu hizmet standartları tablolarında (sıra 4, “Yeraltısuyu Arama ve Kullanma Belgesi Ön Başvuru Talebi”) şu yazar: e-Devlet veya CİMER üzerinden yapılan başvurularda belge istenmez; posta, evrak servisine doğrudan başvuru gibi diğer yollarda dilekçe ve varsa eki belgeler istenir; ayrıca 167 sayılı Kanun ve Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği’nde belirtilen fenni mesul aracılığıyla hazırlanmış arama ve kullanma belgesi proje dosyası sayılır. Hizmetin en geç tamamlanma süresi 1 ay olarak gösterilir. Bu satır incelenen 25 bölge müdürlüğü tablosunun hepsinde aynıdır.
• Tablolar ön başvuruyu düzenler. Ön başvurudan sonra formun ve eklerinin ayrıca istenip istenmediği tablolarda açıkça yazmaz: doğrulanamadı.

Evrak listesi

Arama belgesi isteme formu (Teknik Yönetmelik Form 2.7.1) ekleri:

• A tipi belge için hidrojeoloji raporu (3 takım).
• Kuyu projesi, kuyu yeri krokili (3 takım).
• Kuyu açılacak arazinin onaylı tapu fotokopisi.
• İhtiyaç belgesi. (Bu belgenin içeriği yönetmelikte tanımlanmamıştır: doğrulanamadı.)

Kaynak: Teknik Yönetmelik Form 2.7.1; Bölüm I, 2.2.1.

Form tipine göre ayrım (Teknik Yönetmelik Bölüm I, 2.2.1):

• DSİ’nin hiç etüt etmediği sahalarda A tipi form kullanılır. Aynı anda veya fasılalı olarak 5’ten fazla kuyu isteniyorsa hidrojeolojik detaylı etüt raporu, 5’ten az kuyu isteniyorsa hidrojeolojik ön etüt raporu üçer takım eklenir.
• DSİ’nin hidrojeolojik etüdünü yaptığı sahalarda B tipi form kullanılır ve her kuyu için kuyu yerini ve su noktalarını gösteren detaylı kroki eklenir.
• Her iki durumda, 167 m.17 ve Tüzük m.7’de belirtilen teknik elemanlarca hazırlanmış, kuyunun çap ve derinliklerini gösteren kuyu projeleri her kuyu için ayrı ve üçer adet eklenir.
• Tüzüğe göre ilan edilmiş işletme sahalarında, işin yerini gösteren krokiler ile projelerden üçer takım eklenir (YAS Tüzüğü m.6/a-3).

Kullanma belgesi isteme formu (Form 2.7.3) ekleri:

• Kuyu kütüğü (3 adet).
• Pompaj programı (3 adet).
• Analiz raporu, kullanma amacına uygun (3 adet).
• Kuyu açılan arazinin onaylı tapu fotokopisi.

Not: Yönetmeliğin Bölüm I, 2.2.2 metni ise kuyu kayıt defterinden iki adet, kimyasal su analiz raporunun aslı ile onaylı iki kopyası, iki adet kuyu kütüğü ve pompa karakteristik grafiklerinden üçer takım sayar. Form ile madde metni arasındaki bu fark resmî metinde giderilmemiştir. Analiz raporunda suyun kullanma maksadına uygunluğu açıkça belirtilmezse belge verilmez (Teknik Yönetmelik Bölüm V, 1.2).

Islah ve tadil belgesi isteme formu (Form 2.7.5) ekleri:

• Islah ve tadil projesi (2 adet).
• Onaylı kuyu kütüğü (1 adet).
• Tadil gerekçe raporu (1 adet).
• Kullanma belgesi (1 adet).

Madde metni ayrıca 1/50 ölçekli tadil projesini ve gerekli tafsilat resimlerini sayar (Teknik Yönetmelik Bölüm I, 2.2.3).

Formda doldurulacak başlıca bilgiler (Form 2.7.1): başvuranın adı, T.C. kimlik numarası ve adresi; arazinin ili, ilçesi, beldesi, köy veya mahallesi, yüzölçümü, koordinatı, havza ve ova adı; teknik sorumlunun adı, mesleği, diploma-oda sicil numarası ve adresi; sondör, kuyucu ya da galericinin adı, yeterlik belgesinin dalı, tarihi ve numarası; kuyunun tipi, delme usulü ve adedi; talep edilen su miktarı (ton/gün, ton/yıl).

Fenni mesul ve sondör. Hidrojeolojik etüt raporu veya tatbik projesi yetkili jeolog, hidrojeolog veya mühendislerce hazırlanır ve uygulamadan önce DSİ’ye tasdik ettirilir (YAS Tüzüğü m.7/a; 167 s. Kanun m.17). İş, DSİ’den yeterlik belgesi almış ehliyetli sondör, kuyucu, galerici veya tünelciler tarafından yapılır (YAS Tüzüğü m.7/c, m.9/a).

e-Devlet / CİMER ön başvurusu: belge istenmez; diğer yollarda dilekçe, varsa ekleri ve fenni mesul aracılığıyla hazırlanmış proje dosyası. Kaynak: DSİ bölge müdürlükleri kamu hizmet standartları tablosu, sıra 4.

Dilekçe iskeleti

Aşağıdaki metin Form 2.7.1’deki talep cümlesine dayanan bir şablondur. Köşeli parantezli yerler başvurana göre doldurulur; DSİ’nin kendi formu varsa o form esas alınır.

DSİ [bölge numarası]. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
[şube müdürlüğü, varsa]

BAŞVURAN      : [ad soyad / unvan]
T.C. KİMLİK NO: [T.C. kimlik no / vergi no]
ADRES         : [tebligat adresi]

KONU          : Yeraltı suyu arama belgesi verilmesi talebi.

AÇIKLAMALAR   :
1. [il], [ilçe], [köy/mahalle], [ada/parsel] sayılı, [yüzölçümü] m2
   yüzölçümlü taşınmazın [malikiyim / kullanıcısıyım: belge türü].
2. Bu arazide [adet] adet [kuyu/galeri] açtırmak suretiyle ve
   [kullanma amacı] işinde kullanmak amacıyla yeraltı suyu aramak
   istiyorum. Talep edilen su miktarı [ton/gün] ve [ton/yıl]'dır.
3. Teknik sorumlu: [ad soyad, meslek, oda sicil no].
   Sondör/kuyucu: [ad soyad, yeterlik belgesi dalı, tarihi ve no].
4. Saha [DSİ'ce etüt edilmiş / edilmemiş] olduğundan [A/B] tipi form
   ve ekleri sunulmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER: 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun m.8, m.9,
m.12, m.13, m.17; Yeraltı Suları Tüzüğü m.6, m.7, m.8; DSİ
Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği Bölüm I, 2.2.1 ve Form 2.7.1.

SONUÇ VE İSTEM : 167 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca tarafıma bir
arama belgesi verilmesini, başvuru tarihini gösteren makbuzun
verilmesini (Tüzük m.6/b) ve başvurunun bir ay içinde
cevaplandırılmasını (167 m.13) arz ederim. [tarih]

                                        [ad soyad, imza]

EKLER:
1. [A tipi için] Hidrojeoloji raporu (3 takım)
2. Kuyu projesi, kuyu yeri krokili (3 takım)
3. Arazinin onaylı tapu fotokopisi
4. İhtiyaç belgesi

Başvuru reddedilirse ya da işlem aleyhinize olursa

• Ret işlemi. Ret, belge iptali ya da kuyu kapatma işlemine karşı merci idare mahkemesidir. Dava açma süresi, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren 60 gündür (2577 s. İYUK m.7/1, m.7/2-a; süre hesabı m.8). Belge verilmediğinde sebeplerin cevapta açıkça belirtilmesi gerekir (YAS Tüzüğü m.8/a); ret yazısındaki gerekçe dava dilekçesinin çıkış noktasıdır.
• Cevap verilmemesi. 2577 m.10/2’ye göre idareye yapılan başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ilgili otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açabilir. Bu süre 167 m.13’teki bir aylık cevap süresinden ayrı bir usul hükmüdür; iki sürenin birlikte nasıl işleyeceği resmî metinde ayrıca düzenlenmemiştir.
• Üst makama başvuru. Dava açılmadan önce işlemin kaldırılması ya da değiştirilmesi, dava açma süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenebilir; bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur (2577 m.11/1).
• İdari para cezası. Belgesiz açım nedeniyle 167 m.18 uyarınca mahallî mülki amirce verilen idari para cezasına karşı, tebliğ veya tefhimden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (5326 s. Kabahatler Kanunu m.27/1; metinde ‘sulh ceza mahkemesi’). Para cezası, idari yargının görev alanına giren bir kararla (ör. kuyu kapatma) aynı işlemde verilmişse ceza hakkındaki itirazlar da iptal davasıyla birlikte idare mahkemesinde görülür (5326 m.27/8). Güncel ceza aralığı için ceza tablosuna bakınız: /hesaplayicilar/kuyu-cezasi-hesaplama/.
• Emsal. Danıştay 10. Daire 2017/40 E., 2021/4632 K. (7.10.2021) sayılı kararda, arama belgesi başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptaline dair ilk derece kararı bozulmuştur. Gerekçede, kuyunun diğer kuyulara, kaynak sularına ve yüzey sularına etkisi araştırılmadan, idarenin katılmadığı bir sulh hukuk değişik iş dosyasındaki bilirkişi raporuna dayanılmasının çelişmeli yargılama ilkesine aykırı olduğu ve mahkemece keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği belirtilmiştir (karar sayfası, erişim 10.10.2026).

Kaynaklar

• 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun, m.8, m.9, m.10, m.11, m.12, m.13, m.17, m.18: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=167&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=4 (erişim 10.10.2026)
• Yeraltı Suları Tüzüğü, m.5, m.6, m.7, m.8, m.9: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=51465&MevzuatTur=2&MevzuatTertip=4 (erişim 10.10.2026)
• DSİ Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği (RG 23.06.1972, sayı 14224), Bölüm I, 2.1-2.3, Form 2.7.1, 2.7.3, 2.7.5; Bölüm V, 1.2: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13933&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (erişim 10.10.2026)
• DSİ Hizmet Standartlarımız sayfası ve bölge müdürlükleri kamu hizmet standartları tabloları, sıra 4: https://www.dsi.gov.tr/Sayfa/Detay/1532 (erişim 10.10.2026)
• e-Devlet Kapısı, DSİ “Yeraltısuyu Kuyuları Arama ve Kullanma Belgesi Ön Başvurusu Talebi”: https://www.turkiye.gov.tr/devlet-su-isleri-belge-on-basvurusu-talebi-gercek-kisi (erişim 10.10.2026)
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m.7, m.8, m.10, m.11: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2577&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (erişim 10.10.2026)
• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, m.27/1, m.27/8: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5326&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (erişim 10.10.2026)
• Danıştay 10. Daire 2017/40 E., 2021/4632 K. (7.10.2021): https://karararama.danistay.gov.tr/getDokuman?id=721349200 (erişim 10.10.2026)