DSİ kuyu başvurumu reddetti: ne yapabilirim?

DSİ’nin kuyu belgesi başvurusunu reddetmesi bir idari işlemdir ve idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir. Dava süresi, ret yazısının yazılı bildirimini izleyen günden itibaren 60 gündür. Dava yerine ya da davadan önce idareye yeniden başvurmak da mümkündür; bu başvurunun dava süresine etkisi aşağıda metniyle verilmiştir.

Kural ve dayanağı

• Belge zorunluluğu. 167 s. Kanun m.8: DSİ’nin ilan ettiği derinliği aşan çukur, sondaj ve kuyular (el ile açılanlar hariç) ile su temini için açılan galeri ve tüneller için DSİ’den belge alınması mecburidir. Belge türleri: arama belgesi (m.9), kullanma belgesi (m.10), ıslah ve tadil belgesi (m.11).
• Nereye başvurulur. 167 s. Kanun m.13/1: belge isteyen kimse bulunduğu yerdeki DSİ teşkilatına, teşkilat yoksa en yakın mülkiye amiri vasıtasıyla DSİ teşkilatına başvurur.
• Cevap süresi: bir ay. 167 s. Kanun m.13/2: müracaat sahibine bir ay zarfında belge verilmek veya reddedilmek suretiyle cevap verilir. YAS Tüzüğü m.8/a: başvurular yetkili DSİ teşkilatınca incelenerek başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde cevaplandırılır.
• Sürenin başlangıcı ve sıra. YAS Tüzüğü m.6/b: başvuranın sırasını DSİ teşkilatına veya en yakın mülkiye amirine başvurulduğu tarih belirler; DSİ’nin bir aylık cevap süresi dilekçe ve eklerinin DSİ teşkilatına resmen ulaştığı tarihte başlar; istek üzerine başvuru tarihini gösteren makbuz verilir. DSİ Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği 2.2 aynı kuralı “dilekçe ve eklerin noksansız olarak” resmen ulaştığı tarih biçiminde yazar.
• Ret gerekçeli olmalı. YAS Tüzüğü m.8/a: belge verilmediği veya rapor ve projeler kabul olunmadığı takdirde sebepleri verilen cevapta açıkça belirtilir.
• DSİ’nin incelediği unsurlar (metinde geçenler). DSİ Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği 2.3.1: başvuru formu ve ekleri mahallinde ve büroda hukuki, jeolojik, hidrojeolojik ve mühendislik bakımlarından incelenir. YAS Tüzüğü m.15: faydalı ihtiyaç için ayrılacak su miktarı hiçbir zaman yeraltı suyu deposunun emniyetli veriminden yüksek olamaz. 167 s. Kanun m.14: su talepleri deponun emniyetli verim haddine yaklaşırsa, bir başvurudan sonra bir hafta içinde aynı depo için yapılan başka başvurular ilgili bakanlık temsilcilerinden oluşan bir heyetçe incelenir. 167 s. Kanun m.10/2: ölçüm sistemi kurulmadan kullanma belgesi verilemez.
• Ret, iptal davasına konu idari işlemdir. 2577 s. İYUK m.2/1-a: iptal davası idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırılığı iddiasıyla menfaati ihlal edilenlerce açılır. m.7/1: idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür; m.7/2-a: süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar; m.8: süre hesabı.
• İdareye yeniden başvuru. 2577 m.11/1: idari dava açılmadan önce işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması, dava açma süresi içinde üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istenebilir; bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur. m.11/2: otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. m.11/3: istek reddedilir veya reddedilmiş sayılırsa dava süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.
• Yeni başvuru. Reddedilen belge başvurusunun yenilenmesini düzenleyen ya da yasaklayan bir hüküm 167 s. Kanun ve YAS Tüzüğü metinlerinde bulunamadı. DSİ Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği 2.3.1: başvuru eklerinin incelenmesinde eksik ve hatalı hususlarla karşılaşılırsa evrakın iki takımı bu hususları açıklayan bir yazıyla dilekçe sahibine iade edilir.
• Cevapsız kalan başvuru. 167 m.13 bir aylık cevap süresini yazar, cevapsızlığın sonucunu düzenlemez. 2577 m.10/2: idareye yapılan başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ilgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açabilir. Otuz gün içinde verilen cevap kesin değilse ilgili kesin cevabı bekleyebilir; bu bekleme başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez (m.10/2). Bu iki hükmün DSİ başvurusunda birlikte nasıl uygulanacağı bu rehberde doğrulanamadı.
• Belgesiz devam etmenin sonucu. 167 s. Kanun m.18/a: belge almadan 8. maddedeki işleri yapanlara idari para cezası verilir ve DSİ mahzur görürse kuyu kapatılır. 167 m.18’deki güncel tutar için ceza tablosu.

Evrak listesi

Yeniden başvuru ya da davada delil olarak kullanılacak başvuru dosyası için, DSİ Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği’ndeki formların sayılan ekleri (kaynak: Teknik Yönetmelik 2.2.1, 2.2.2, form 2.7.1 ve 2.7.3; YAS Tüzüğü m.6/a):

Arama belgesi isteme formu (form 2.7.1) ekleri:

• A tipi belge için hidrojeoloji raporu (3 takım).
• Kuyu projesi, kuyu yeri krokili (3 takım).
• Kuyu açılacak arazinin onaylı tapu fotokopisi.
• İhtiyaç belgesi.

Kullanma belgesi isteme formu (form 2.7.3) ekleri:

• Kuyu kütüğü (3 adet).
• Pompaj programı (3 adet).
• Kullanma amacına uygun analiz raporu (3 adet).
• Kuyu açılan arazinin onaylı tapu fotokopisi.

Teknik Yönetmelik 2.2.2 ayrıca kuyu kayıt defterinden iki adet, kimyasal su analiz raporunun aslı ile onaylı iki kopyası ve pompa karakteristiklerine ait grafikleri sayar; form 2.7.3’teki liste ile bu madde arasındaki farkın uygulamada nasıl giderildiği doğrulanamadı.

İdare mahkemesinde iptal davası için (kaynak: 2577 m.3, m.6/1):

• İdare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış imzalı dilekçe (m.3/1).
• Tarafların ve varsa vekillerinin ad, soyad veya unvanları, adresleri ve gerçek kişilerin T.C. kimlik numarası; davanın konusu, sebepleri ve dayandığı deliller; ret işleminin yazılı bildirim tarihi (m.3/2-a, b, c).
• Ret yazısının ve belgelerin asılları veya örnekleri (m.3/3).
• Dilekçe ve ekli evrak örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla (m.3/3).
• Harç ve posta ücreti (m.6/1). Tutarları bu rehberde doğrulanmadı.

Dilekçe iskeleti

Aşağıdaki şablon ret işlemine karşı iptal davası içindir. Köşeli parantezli yerler doldurulur; olgu ve gerekçe dosyaya göre yazılır.

[İL] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA

DAVACI         : [ad soyad / unvan], T.C. kimlik no: [ ], adres: [ ]
VEKİLİ         : [varsa ad soyad, adres]
DAVALI         : [ret işlemini tesis eden idare]
DAVA KONUSU    : [işlemi tesis eden makam], [ret tarihi], [sayı]
İŞLEM
YAZILI BİLDİRİM
TARİHİ         : [tebliğ tarihi]  (2577 m.3/2-c)

KONU           : [arama / kullanma / ıslah ve tadil] belgesi başvurusunun
                 reddine ilişkin işlemin iptali istemi.

AÇIKLAMALAR    :
1. [Başvuru tarihi, başvurulan belge türü, taşınmaz bilgisi.]
2. [Başvuru ekleri ve DSİ'ye ulaştığı tarih (YAS Tüzüğü m.6/b).]
3. [Ret yazısının tarihi, sayısı ve yazıda gösterilen sebepler
   (YAS Tüzüğü m.8/a).]
4. [İşlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilen yönleri: yetki, şekil,
   sebep, konu, maksat (2577 m.2/1-a).]
5. [Varsa 2577 m.11 uyarınca idareye yapılan başvuru ve sonucu.]

DELİLLER       : [başvuru dilekçesi ve ekleri], [başvuru makbuzu],
                 [ret yazısı], [tebliğ belgesi], [ ]

HUKUKİ SEBEPLER: 167 s. Kanun m.8, m.9, m.10, m.13; YAS Tüzüğü m.6,
                 m.8; 2577 s. Kanun m.2/1-a, m.7; [ ]

SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle dava konusu ret işleminin
                 iptaline, [yargılama giderlerine ilişkin istem]
                 karar verilmesini saygıyla arz ederim.

[tarih]                                         [ad soyad, imza]

EKLER: 1. [ret yazısı]  2. [başvuru dilekçesi ve ekleri]  3. [ ]
(Dilekçe ve ek örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla: 2577 m.3/3.)

Yetkili idare mahkemesi: 2577 m.32/1’e göre özel hüküm yoksa işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir; m.34/1 taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına (ruhsat dahil) ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesini yetkili kılar. Kuyu belgesi reddinde hangisinin uygulanacağı bu rehberde doğrulanamadı.

Başvuru reddedilirse ya da işlem aleyhinize olursa

• DSİ ret kararı: yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası (2577 m.7/1, m.7/2-a; süre hesabı m.8). Bu, sitedeki süre tablosundaki “kuyu kapatma / belge reddi ya da iptali” satırıyla aynıdır.
• İdareye başvuru (2577 m.11): dava süresi içinde yapılır, süreyi durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi kaldığı yerden işler.
• İdare mahkemesi davayı reddederse: 2577 m.45/1’e göre tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf. Aynı fıkra, konusu metinde yazılı parasal sınırı geçmeyen iptal davalarında verilen kararları kesin sayar; bu sınırın belge reddi davasına nasıl uygulanacağı bu rehberde doğrulanamadı.
• Dava sürerken: 2577 m.27/1’e göre dava açılması işlemin yürütülmesini durdurmaz; ret işleminde yürütmenin durdurulmasının nasıl işleyeceği m.27/2 şartlarına bağlıdır.

Emsal karar

Aşağıdaki künye resmî karar arama sunucusunda (karararama.danistay.gov.tr) doğrulanmıştır.

• Danıştay 10. Daire 2017/40 E., 2021/4632 K. (karar tarihi 07.10.2021): taşınmaz üzerinde sondaj kuyusu açmak için yeraltı suyu arama belgesi verilmesi istemiyle yapılan başvurunun DSİ bölge teşkilatınca reddine ilişkin işlemin iptali istenmiştir. Danıştay, davalı idarenin katılmadığı bir sulh hukuk değişik iş dosyasındaki bilirkişi raporunun hükme esas alınmasını çelişmeli yargılama ilkesine aykırı bulmuş; kuyunun diğer kuyulara, kaynak sularına ve yüzey sularına etkisinin keşif ve bilirkişi incelemesiyle araştırılması gerektiğini belirterek iptal kararını bozmuştur.

Kaynaklar

• 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun, m.8, m.9, m.10, m.11, m.13, m.14, m.18 (erişim 10.10.2026)
• Yeraltı Suları Tüzüğü, m.6, m.8, m.15 (erişim 10.10.2026)
• DSİ Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği, 2.2, 2.3.1, form 2.7.1 ve 2.7.3 (erişim 10.10.2026)
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m.2, m.3, m.6, m.7, m.8, m.10, m.11, m.27, m.32, m.34, m.45 (erişim 10.10.2026)
• Danıştay karar arama: karararama.danistay.gov.tr (erişim 10.10.2026)