İçeriğe atla

Havza

Fırat-Dicle Havzası nerede, hangi illeri kapsar?

Yağış alanı 176.143 km²; yıllık ortalama yüzey suyu potansiyeli 54,50 km³ (DSİ 2024).

Güncelleme:

Fırat-Dicle Havzası, aralarında Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin de bulunan 27 ilin topraklarını kapsar. Havza, DSİ 2024 verisine göre 176.143 km² yağış alanı ve 54,50 km³/yıl yüzey suyu potansiyeline sahiptir.

Havzada hangi iller ve yetkili kurumlar var?

Fırat-Dicle Havzası — kapsadığı 27 il Türkiye haritasında işaretli
Koyu alan bu havzanın kapsadığı 27 ildir; havza sınırı değildir. İller havzalara kısmen girebilir.
İlDSİ bölge müdürlüğüSu ve kanalizasyon idaresi
ŞanlıurfaDSİ 15. Bölge Müdürlüğü (Şanlıurfa)ŞUSKİ — Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi
DiyarbakırDSİ 10. Bölge Müdürlüğü (Diyarbakır)DİSKİ — Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi
MardinDSİ 10. Bölge Müdürlüğü (Diyarbakır)MARSU — Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi
BatmanDSİ 10. Bölge Müdürlüğü (Diyarbakır)İl Özel İdaresi / belediye
SiirtDSİ 10. Bölge Müdürlüğü (Diyarbakır)İl Özel İdaresi / belediye
ŞırnakDSİ 10. Bölge Müdürlüğü (Diyarbakır)İl Özel İdaresi / belediye
HakkariDSİ 17. Bölge Müdürlüğü (Van)İl Özel İdaresi / belediye
ElazığDSİ 9. Bölge Müdürlüğü (Elazığ)İl Özel İdaresi / belediye
MalatyaDSİ 9. Bölge Müdürlüğü (Elazığ)MASKİ — Malatya Su ve Kanalizasyon İdaresi
AdıyamanDSİ 20. Bölge Müdürlüğü (Kahramanmaraş)İl Özel İdaresi / belediye
GaziantepDSİ 20. Bölge Müdürlüğü (Kahramanmaraş)GASKİ — Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi
KilisDSİ 20. Bölge Müdürlüğü (Kahramanmaraş)İl Özel İdaresi / belediye
KahramanmaraşDSİ 20. Bölge Müdürlüğü (Kahramanmaraş)KASKİ — Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi
TunceliDSİ 9. Bölge Müdürlüğü (Elazığ)İl Özel İdaresi / belediye
BingölDSİ 9. Bölge Müdürlüğü (Elazığ)İl Özel İdaresi / belediye
MuşDSİ 17. Bölge Müdürlüğü (Van)İl Özel İdaresi / belediye
BitlisDSİ 17. Bölge Müdürlüğü (Van)İl Özel İdaresi / belediye
VanDSİ 17. Bölge Müdürlüğü (Van)VASKİ — Van Su ve Kanalizasyon İdaresi
ErzincanDSİ 8. Bölge Müdürlüğü (Erzurum)İl Özel İdaresi / belediye
ErzurumDSİ 8. Bölge Müdürlüğü (Erzurum)ESKİ — Erzurum Su ve Kanalizasyon İdaresi
AğrıDSİ 8. Bölge Müdürlüğü (Erzurum)İl Özel İdaresi / belediye
SivasDSİ 19. Bölge Müdürlüğü (Sivas)İl Özel İdaresi / belediye
KayseriDSİ 12. Bölge Müdürlüğü (Kayseri)KASKİ — Kayseri Su ve Kanalizasyon İdaresi
KarsDSİ 24. Bölge Müdürlüğü (Kars)İl Özel İdaresi / belediye
IğdırDSİ 24. Bölge Müdürlüğü (Kars)İl Özel İdaresi / belediye
GümüşhaneDSİ 22. Bölge Müdürlüğü (Trabzon)İl Özel İdaresi / belediye
BayburtDSİ 22. Bölge Müdürlüğü (Trabzon)İl Özel İdaresi / belediye

İl listesi resmî havza belgesinden derlendi (kaynak); iller havzaya kısmen girebilir. Fırat ve Dicle alt havzalarının birleşimi; Kayseri, Kars, Iğdır, Gümüşhane ve Bayburt gibi iller havzaya çok küçük paylarla girer (SYGM tanıtım broşürü havzayı '22 il' olarak özetler). Büyükşehir olmayan illerde köy içme suları İl Özel İdaresi / belediye görev alanındadır. Derleme: 14 Temmuz 2026. Açık/kapalı havza sınıflaması resmî kaynakta havza bazında derli biçimde yayımlanmadığından bu sitede yer almaz; doğrulanmamış bilgi yazılmaz.

Yıllık ortalama su potansiyeli
54,50 km³/yıl — DSİ 2024 Resmî Su Kaynakları İstatistikleri, Tablo 1.2
YAS emniyetli rezervi
Beslenim 4.994,8 hm³/yıl · işletme rezervi 3.763,7 hm³/yıl — DSİ 2024, Tablo 1.3
Taşkın yönetim planı
Taşkın Yönetim Planı (yönetici özeti)
Havza koruma eylem planı
veri yok (14.07.2026) — SYGM sayfasında bu havzaya ait eylem planı dosyası bulunamadı

Bu havza için yayımlanmış nehir havza yönetim planı, sektörel su tahsis planı, kuraklık yönetim planı SYGM listelerinde bulunamadı (erişim 10.10.2026). SYGM plan listesi.

Resmî yeraltısuyu verisi ne diyor?

Fırat-Dicle Havzası'nın yıllık yeraltı suyu (YAS) potansiyeli 2024 itibarıyla 4.994,8 hm³'tür (DSİ). 2013-2024 döneminde %5,4 arttı.

Beslenim (YAS potansiyeli)4.994,8hm³/yıl2013→2024: +5,4%
Emniyetli işletme rezervi3.763,7hm³/yıl2013→2024: +5,4%

Bu değişimin yüzde 100 kadarı tek adımda, 2014→2015 yılları arasında oluşur (4.737,0→4.994,8 hm³/yıl); sonraki yıllarda DSİ tablosundaki değer aynı kalır. Bu, yıllık bir ölçüm artışı değil, DSİ Tablo 1.3'te potansiyel/rezerv değerinin o yıl yeniden belirlenmesidir; tabloda gerekçe yayımlanmamıştır (doğrulanamadı).

Su depolaması eğilimi · uydu ölçümüazalma−2,21 cm/yıl · son 5 yıl

Kaynak: DSİ Resmî Su Kaynakları İstatistikleri — potansiyel/rezerv Tablo 1.3 (indirme 20.07.2026).

Fırat-Dicle Havzası, DSİ 2024 resmî istatistiklerine göre 176.143 km² yağış alanına sahiptir.

Fırat-Dicle Havzası’nın su varlığı ne kadar?

  • Yıllık ortalama yüzey suyu potansiyeli 54,50 km³ (DSİ 2024, Tablo 1.2).
  • Yeraltı suyu beslenimi 4.994,8 hm³/yıl, işletme rezervi 3.763,7 hm³/yıl (DSİ 2024, Tablo 1.3).

Veri notu

Bu sayfadaki tüm sayısal değerler DSİ’nin 2024 yılı resmî su kaynakları istatistik tablolarından alınmıştır; kaynak dosyalar dsi.gov.tr üzerinde yayımlanmaktadır. Bulunamayan alanlar “veri yok” olarak işaretlenir; bu portal doğrulanamayan veriyi doğrulanmış gibi göstermez.

Su depolaması eğilimi — uydu ölçümü

5 yıllık pencerede azalma eğilimi(−2,21 cm/yıl)

Nisan 2021 – Mart 2026 arası 60 gerçek aylık ölçümden hesaplandı; uydu ara dönemlerindeki boşluklar doldurulmadı. Son ölçüm: Mart 2026, -9,09 cm (2004-2009 ortalamasına göre).

Kaynak: NASA yerçekimi uydu ölçümleri (GSFC mascon). Bu veri yeraltı suyu, toprak nemi, kar ve yüzey suyunun toplam değişimini gösterir — mutlak su miktarı değildir. Uydunun gerçek çözünürlüğü ~300 km olduğundan havza değeri yaklaşıktır; il/ilçe ölçeğinde kullanılamaz.

Veri durumu: son veri ayı 2026-03; kaynak (NASA GSFC) o tarihten beri yeni veri yayımlamadı.

Sınır ötesi bağlamSuriye, Irak · 15 Resmî Gazete künyesi · kurum erişimi · akım verisi

Fırat ve Dicle Türkiye'den doğar; Suriye ve Irak'a akar (DSİ havza no 21). Havzayı paylaşan ülkeler: Suriye, Irak. Sınırı aşan akarsular: Fırat, Dicle. Aşağıdaki kayıtlar Resmî Gazete başlık aramasından alınmış künyelerdir; metin ve değerlendirme içermez. Bütün havzalar ve ülke karşılaştırması: /sinir-otesi/.

Antlaşma, protokol ve onay kanunu künyeleri (Resmî Gazete)

Havza/akarsu adı geçen diğer RG kayıtları (kanun, karar; antlaşma değil):

Komşu ülke resmî kurumları (erişim ölçümü)

  • Irak — Su Kaynakları Bakanlığı (Ministry of Water Resources)alınamadı: HTTP 403 (16.10.2026); açıklama metni alınmaz, yalnız bağlantı
  • Suriye — Su Kaynakları Bakanlığı (Ministry of Water Resources)alınamadı: alan adı çözülemedi (16.10.2026); açıklama metni alınmaz, yalnız bağlantı

Akım (debi) verisi

Kaynak: Resmî Gazete arama ucu (son başarılı tarama 16.10.2026); kurum erişimi 16.10.2026. Derleme CC BY 4.0; RG başlıkları resmî yayındır.

Fırat-Dicle HavzasıKritik düşüş

Uzun dönem seyri: Mayıs 2014 – Mart 2026 · aylık uydu su ölçümü, 2004–2009 ortalamasından fark (120 ölçüm)
Eğilim (son 5 yıl, Nisan 2021 – Mart 2026)
Kritik düşüş · −2,21 cm/yıl
DSİ YAS işletme rezervi
3.763,7 hm³/yıl (2024)
DSİ YAS potansiyeli
4.994,8 hm³/yıl (2024)

Kaynak: NASA/DLR yerçekimi uydu ölçümleri (mascon); değer su-depolama değişimidir, mutlak miktar değildir · DSİ Resmî Su Kaynakları İstatistikleri Tablo 1.3. Havza düzeyinde resmî "kısıtlı işletme" sınıflaması yayımlı olmadığından üretilmemiştir. Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir. Veri durumu: son veri ayı 2026-03; kaynak (NASA GSFC) o tarihten beri yeni veri yayımlamadı.

Bu su yılında yağış normalin neresinde?

Yağış ve beslenim · Ekim 2025 – Eylül 2026

Fırat-Dicle Havzası: su yılı yağışı normale göre

%141normalin

Yağış normale göre: yüksek · son ay ön veri

Soğuk mevsim (Ekim–Nisan)%139 — yüksek

Geçen yıl aynı dönem (2024-25, 12 ay)%77 · düşük

Toplam / normal790,7 mm / 560,8 mm (12 ay)

Kural: Su yılı (1 Ekim–30 Eylül) yağışı ÷ aynı ayların 1991–2020 ortalaması (CHIRPS, sitece hesaplanmış normal). Oran %80’in altı düşük, %80–120 olağan, %120’nin üstü yüksek.

normal (%100)2016-17: %85 — olağan%852017-18: %102 — olağan2018-19: %146 — yüksek2019-20: %109 — olağan2020-21: %74 — düşük2021-22: %91 — olağan2022-23: %93 — olağan2023-24: %114 — olağan2024-25: %77 — düşük2025-26: %141 — yüksek%1412016-172025-26
Son 10 su yılı, normale oran (%); kesik çizgi normal. Renkler: kehribar düşük · açık mavi olağan · koyu mavi yüksek; kademe tabloda metinle.
Yıl yıl tablo
Su yılıNormale oranKademe
2016-17%85olağan
2017-18%102olağan
2018-19%146yüksek
2019-20%109olağan
2020-21%74düşük
2021-22%91olağan
2022-23%93olağan
2023-24%114olağan
2024-25%77düşük
2025-26%141yüksek
Beklenen gecikme
akifer türü resmî planda belirtilmemiş. Yağış yeraltı suyuna aylar, derin akiferlerde yıllar sonra ulaşır; bu kademe bugünkü kuyu seviyesini değil, önümüzdeki dönemin yenilenme beklentisini anlatır.
DSİ işletme rezervi
3.763,7 hm³/yıl · beslenim 4.994,8 hm³/yıl (DSİ Tablo 1.3, 2024); çekim/tahsis: veri yok
Resmî kısıt kaydı
8 tahsise kapatma/kısıt ilanı (son 2011); toplam 29 işletme sahası ilanı — Resmî Gazete ilanları
Uydu eğilimi (uzun dönem)
Kritik düşüş (−2,21 cm/yıl, Nisan 2021 – Mart 2026); son veri ayı 2026-03; kaynak (NASA GSFC) o tarihten beri yeni veri yayımlamadı. Bu, geçmiş 5 yılın toplam su depolaması eğilimidir; bu su yılının yağışı yeraltına aylar sonra yansır.
Kar örtüsü
normalin üstünde — kar mevsiminde (Kasım 2025–Nisan 2026, 6 ay) kar örtülü alan payı %42, normal %36 (2006-2025 kaydı); NOAA IMS 24 km analiz ürünü, veri Ekim 2026
Kar derinliği (model)
normale yakın — kar mevsimi ortalama kar derinliği 12,6 cm, normal 11,4 cm (1991-2020); NASA POWER model ürünü (yer ölçümü değil), veri Eylül 2026
Toprak nemi (model)
normale yakın — su yılı kök bölgesi toprak nemi 0,62, normal 0,56 (1991-2020; doygunluk payı 0–1); NASA POWER model ürünü (yer ölçümü değil), veri Eylül 2026; uydu ölçümünde (ESA CCI) 2015-2024 yıllık ortalama eğilimi: artış (yılda +0,7 %), veri Aralık 2024

Bu gösterge il/havza ölçeğinde bağlam bilgisidir; herhangi bir parsel ya da kuyu için su miktarı söylemez. Kuyu açma ve ruhsat kararları yerinde hidrojeolojik etüt gerektirir.

Kaynak: CHIRPS v2.0, UCSB Climate Hazards Center — kamu malı (CC0); 0,25° (p25 arşivi, ~25 km). Normal: 1991–2020 ortalaması, sitece hesaplandı (MGM verisi kullanılmadı). Veri bitişi: Eylül 2026 (son ay ön veri). Havza sınırı resmî olmayan kaynaktan alınmıştır; il sınırları resmîdir.

Yağmur nereye gider? Yağış, baraj ve yeraltı suyu ilişkisi →

Aynı illeri kapsayan diğer havzalar hangileri?

İlgili su mevzuatı

Hukuk rehberleri

Yasal izin ve ihtilaf rehberi

Bu sayfadaki su verisinin ardındaki izin, ceza ve uyuşmazlık rejimi için adım adım hukuk rehberleri.

Havzada hangi göller ve akarsular var?

Liste, OSM/Natural Earth hidrografya verisinin (erişim 04.08.2026) havza sınırlarıyla geometrik kesişiminden türetilmiştir; hidrografik envanter yerine geçmez.

Sicil kartı

Fırat-Dicle Havzası

Kimlik kodu
H21 Havza
Kalıcı adres
https://suharitasi.com/kimlik/H21/
Bu adres kanonik sayfaya yönlenir; sayfa taşınsa da kod aynı kalır.
Konum
DSİ havza numarası: 21İller: Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin, Batman, Siirt, Şırnak, Hakkari, Elazığ, Malatya, Adıyaman, Gaziantep, Kilis, Kahramanmaraş, Tunceli, Bingöl, Muş, Bitlis, Van, Erzincan, Erzurum, Ağrı, Sivas, Kayseri, Kars, Iğdır, Gümüşhane, Bayburt
Bağlı kayıtlar
Kütleler havzanın yayımlı Nehir Havzası Yönetim Planı'ndan; RG saha kayıtları havza illeri üzerinden (il ortaklığı, sınır çakıştırması değil).
Kaynaklar
Resmî kaynak sicili
Günlük Resmî Gazete taramasında (15.09.2026 tarihinden bu yana) başlığında bu varlığın adı geçen kayıt çıkmadı. Sicil
Son güncelleme
(verinin kendi künyesinden; sayfa derleme günü değildir)
Düzeltme geçmişi
  • · Havza yağış serileri: eski değer: 25 havzanın serisi Türkiye serisinin kopyasıydı (hepsi aynı değer) yeni değer: Her havza için kendi sınırından alan ağırlıklı ayrı seri (Önceki hesap havza maskesini uygulamıyordu; seriler ayrışmıyordu (md35 bekçisi bu durumu artık ölçer).)
  • Tüm düzeltmeler
Aynı varlık
Wikidata'da bağ yok (arama eşleşmedi; Wikidata'ya kayıt yazılmaz)

Bu kayda nasıl atıf yapılır?

Su Haritası (suharitasi.com). Fırat-Dicle Havzası [H21]. Sürüm 16.10.2026. https://suharitasi.com/havzalar/firat-dicle/ — kalıcı adres: https://suharitasi.com/kimlik/H21/

APA ve BibTeX

Su Haritası (suharitasi.com). (2026). Fırat-Dicle Havzası [Veri kaydı H21, sürüm 16.10.2026]. https://suharitasi.com/kimlik/H21/

@misc{suharitasi_H21,
  title = {Fırat-Dicle Havzası},
  author = {{Su Haritası (suharitasi.com)}},
  year = {2026},
  howpublished = {https://suharitasi.com/kimlik/H21/},
  note = {sürüm 16.10.2026}
}

Sürüm 16.10.2026: verinin son değişiklik günü (değişiklik günlüğü). Atıfta kendi erişim tarihinizi de yazın. Derleme CC BY 4.0; kaynak kurumların verisi kendi koşuluna tabidir (lisans).

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; somut bir uyuşmazlığa dair hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımaz.

Bu sayfada hata gördünüz mü, ya da bir kaynak mı öneriyorsunuz?

Ad istenmez. Bildirim yalnız bu sayfa için saklanır ve 30 gün sonra silinir; e-posta isteğe bağlıdır, yalnız cevap gerekirse kullanılır. Hukuki danışma talebi için [email protected].

E-posta ile gönder