Kuyu cezası ya da kapatma kararı geldi: ne yapılır?

Kuyu için gelen kararda önce iki şeye bakılır: kararın türü (para cezası mı, kapatma ya da belge iptali mi, ikisi birlikte mi) ve tebliğ tarihi. Yalnız para cezası sulh ceza yoluna, kapatma ve belge iptali idare mahkemesine gider; ikisi aynı işlemdeyse metin her ikisini idare mahkemesine bağlar. Süreler kısadır ve kaçırılırsa karar kesinleşir.

Kendi tebliğ tarihinizle süreyi ve merciyi görmek için Kuyu Karar Motoru aracını, 167 m.18’deki güncel tutar için ceza tablosunu kullanabilirsiniz.

Kural ve dayanağı

• Ceza ve kapatma aynı maddeden doğar. 167 s. Kanun m.18/a, belge almadan 8. maddedeki işleri yapanlar ile kasten yanlış bilgi verenler için idari para cezası öngörür; DSİ kuyunun açılıp işletilmesinde mahzur görmezse sahibine belge verilir, aksi hâlde kuyu kapatılır ve masrafı kuyuyu açtırandan alınır. 167 s. Kanun m.18/b, 10 ve 11. maddelere ve belge şartlarına aykırılık gibi hâllerde idari para cezası ile birlikte kuyunun kapatılmasını ve masrafın açtırandan alınmasını öngörür. 167 m.18’deki güncel tutar için ceza tablosu.
• Cezayı veren makam. 167 s. Kanun m.18 son fıkra: bu Kanunda yazılı idari para cezaları mahallî mülkî amir tarafından verilir.
• Para cezasına başvuru: 15 gün. 5326 s. Kabahatler Kanunu m.27/1: idari para cezasına karşı kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde başvurulabilir; bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir. Kanun metni merci olarak “sulh ceza mahkemesi” yazar. 5235 s. Kanun m.10 (6545 s. Kanun ile değişik) sulh ceza hâkimliğini kurar; sitedeki süre tablosu merciyi “sulh ceza hâkimliği” olarak gösterir.
• Mücbir sebep: 7 gün. 5326 m.27/2: mücbir sebep yüzünden süre geçirilmişse sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvurulabilir; bu başvuru kararın kesinleşmesini engellemez, ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
• Kapatma ya da belge iptali: 60 gün. 2577 s. İYUK m.7/1: özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür; m.7/2-a: idari uyuşmazlıklarda süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. İptal davası, m.2/1-a’ya göre idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırılığı iddiasıyla açılır.
• İkisi aynı işlemde. 5326 m.27/8: idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi hakkında idari yargının görev alanına giren kararlar da verilmişse, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görülür. Sitedeki süre tablosu bu durumda 60 günlük idari dava süresini (2577 m.7) gösterir.
• Dava açmak kararı kendiliğinden durdurmaz. 2577 m.27/1: dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz. m.27/2: idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse mahkeme yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.
• Ödeme ve itiraz hakkı. 5326 m.17/6: kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemiş idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir; bu süre içinde ödenirse yüzde 25 indirim yapılır; ödeme yapılması kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. 167 s. Kanun m.18’de ayrı bir ödeme süresi bulunamadı.

Kararın türü	Merci	Süre	Süre ne zaman başlar	Dayanak
Yalnız idari para cezası	Sulh ceza hâkimliği	15 gün	Tebliğ veya tefhim tarihi	5326 m.27/1
Kuyu kapatma, belge reddi ya da iptali	İdare mahkemesi	60 gün	Yazılı bildirimi izleyen gün	2577 m.7/1, m.7/2-a; hesap m.8
Para cezası ve kapatma aynı işlemde	İdare mahkemesi (iptal davasıyla birlikte)	60 gün	Yazılı bildirimi izleyen gün	5326 m.27/8; 2577 m.7

Tebliğ tarihi neden belirleyici?

• 5326 m.26/1: idari yaptırım kararı 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgili kişiye tebliğ edilir; tebligat metninde karara karşı başvurulabilecek kanun yolu, mercii ve süresi açıkça belirtilir.
• 5326 m.26/2: karar kişinin huzurunda verilirse bu durum tutanakta belirtilir ve kişiden, kanun yolu, merci ve süre konusunda bilgilendirildikten sonra karar tutanağını imzalaması istenir. 5326 m.27/1 süreyi “tebliği veya tefhimi” tarihinden başlatır.
• 5326 m.26/4: idari yaptırım kararı, kararı verenle yapılan protokol çerçevesinde Maliye Bakanlığınca 213 s. Kanun m.107/A altyapısıyla elektronik ortamda tebliğ edilmişse, tebligat muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
• 2577 m.8: süreler tebliğ tarihini izleyen günden işlemeye başlar; tatil günleri süreye dahildir; son gün tatile rastlarsa süre izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar; sürenin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına (m.61/1: yirmi temmuzdan otuz bir ağustosa kadar) rastlarsa süre, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır. m.61/1, bölge idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan ve tek idare mahkemesi bulunan yerlerin ara vermeden yararlanamayacağını da yazar.
• 15 günlük sulh ceza süresinin hesabı (tebliğ gününün sayılıp sayılmadığı, son günün tatile rastlaması) 5326’da düzenlenmemiştir; sitedeki süre tablosu bu süreyi tebliğ tarihine 15 gün ekleyerek gösterir ve bu hesap yöntemi doğrulanamadı olarak işaretlidir.

Adım adım ilk yapılacaklar

1. Tebliğ tarihini kaydedin. Tebligat zarfını, tebliğ mazbatasını ya da elektronik tebligat kaydını saklayın; süre bu tarihe bağlıdır (5326 m.27/1; 2577 m.7/2-a).
2. Kararın türünü ayırın. Kararda yalnız para cezası mı, kapatma ya da belge iptali mi, yoksa ikisi birlikte mi verildiğine bakın; yol buna göre değişir (5326 m.27/1, m.27/8).
3. Tebligattaki merci ve süre bilgisini okuyun. 5326 m.26/1 bu bilgilerin tebligat metninde açıkça yazılmasını ister.
4. Son günü hesaplayın. Kuyu Karar Motoru tebliğ tarihinize göre süreyi ve merciyi gösterir; hesap kuralları yukarıdaki bölümdedir.
5. Dosyayı toplayın. Karar, tebliğ belgesi ve itirazınızı destekleyen deliller (aşağıdaki evrak listesi).
6. Başvuruyu süresi içinde doğru merciye verin. 2577 m.4’e göre idari dava dilekçeleri idare mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk hâkimliklerine de verilebilir. 2577 m.6/1’e göre dava, harç ve posta ücreti alınıp dilekçenin deftere kaydedildiği tarihte açılmış sayılır.
7. Kapatma işleminin uygulanmasını durdurmak istiyorsanız dilekçede yürütmenin durdurulmasını ayrıca isteyin (2577 m.27/2).
8. Ödeme kararını ayrı değerlendirin. Ödeme, kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (5326 m.17/6).

Evrak listesi

Sulh ceza hâkimliğine başvuru için (kaynak: 5326 m.27/3, m.27/4):

• Başvuru dilekçesi, iki nüsha (m.27/3). Dilekçe bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından verilir.
• Dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve karara karşı ileri sürülen deliller açıkça gösterilir (m.27/4).
• Süre mücbir sebeple kaçırıldıysa mücbir sebep, dayanaklarıyla birlikte gösterilir (m.27/4).

İdare mahkemesinde iptal davası için (kaynak: 2577 m.3, m.6/1):

• İdare mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış imzalı dilekçe (m.3/1).
• Dilekçede tarafların ve varsa vekillerinin ad, soyad veya unvanları, adresleri ve gerçek kişilerin T.C. kimlik numarası; davanın konusu, sebepleri ve dayandığı deliller; dava konusu işlemin yazılı bildirim tarihi (m.3/2-a, b, c).
• Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri (m.3/3).
• Dilekçe ve ekli evrak örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla (m.3/3).
• Harç ve posta ücreti (m.6/1). Tutarları bu rehberde doğrulanmadı.

Dilekçe iskeleti

Aşağıdakiler şablondur: köşeli parantezli yerler doldurulur, olgu ve gerekçe dosyaya göre yazılır. Karar türüne göre yalnız biri kullanılır.

1. İdari para cezasına başvuru (5326 m.27)

[İL / İLÇE] SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE
(5326 m.27/1 metninde: sulh ceza mahkemesi)

BAŞVURAN       : [ad soyad / unvan], T.C. kimlik no: [ ], adres: [ ]
VEKİLİ         : [varsa ad soyad, adres]
KARŞI TARAF    : [kararı veren idare]
KARAR          : [kararı veren makam], [karar tarihi], [sayı]
TEBLİĞ TARİHİ  : [tebliğ tarihi]

KONU           : 167 sayılı Kanun m.18 uyarınca verilen idari para
                 cezasına karşı 5326 sayılı Kanun m.27 uyarınca başvuru;
                 kararın kaldırılması istemi.

AÇIKLAMALAR    :
1. [Kararın tarihi, sayısı ve tebliğ biçimi.]
2. [Kararda dayanılan fiil ve tutanak.]
3. [İtiraz gerekçeleri: dosyadaki olgular.]
4. [Başvurunun süresinde yapıldığı; süre kaçırıldıysa mücbir sebep
   ve dayanakları (5326 m.27/2, m.27/4).]

DELİLLER       : [idari yaptırım kararı], [tebliğ belgesi], [ ]

HUKUKİ SEBEPLER: 5326 s. Kanun m.27, m.28; 167 s. Kanun m.18; [ ]

SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle [karar tarihi ve sayısı]
                 idari yaptırım kararının kaldırılmasına (5326 m.28/8-b)
                 karar verilmesini saygıyla arz ederim.
                 [Talep edilecekse: 5326 m.28/9 uyarınca ceza miktarında
                 değişiklik yapılması.]

[tarih]                                         [ad soyad, imza]

EKLER: 1. [idari yaptırım kararı]  2. [tebliğ belgesi]  3. [ ]
(Dilekçe iki nüsha verilir: 5326 m.27/3.)

2. Kuyu kapatma ya da belge iptaline karşı iptal davası (2577 m.7)

[İL] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA
[Yürütmenin durdurulması isteniyorsa: YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMLİDİR]

DAVACI         : [ad soyad / unvan], T.C. kimlik no: [ ], adres: [ ]
VEKİLİ         : [varsa ad soyad, adres]
DAVALI         : [işlemi tesis eden idare]
DAVA KONUSU    : [işlemi tesis eden makam], [işlem tarihi], [sayı]
İŞLEM
YAZILI BİLDİRİM
TARİHİ         : [tebliğ tarihi]  (2577 m.3/2-c)

KONU           : [kuyu kapatma / belge iptali] işleminin
                 [ve aynı işlemdeki idari para cezasının, 5326 m.27/8]
                 iptali ile yürütmenin durdurulması istemi.

AÇIKLAMALAR    :
1. [İşlemin tarihi, sayısı, içeriği ve bildirim biçimi.]
2. [Kuyunun ve varsa belgenin durumu.]
3. [İşlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilen yönleri: yetki, şekil,
   sebep, konu, maksat (2577 m.2/1-a).]
4. [Yürütmenin durdurulması isteniyorsa: telafisi güç veya imkânsız
   zarar ve açık hukuka aykırılık gerekçesi (2577 m.27/2).]

DELİLLER       : [dava konusu işlem], [tebliğ belgesi], [ ]

HUKUKİ SEBEPLER: 2577 s. Kanun m.2/1-a, m.7, m.27; 167 s. Kanun m.18;
                 [aynı işlemde ceza varsa: 5326 s. Kanun m.27/8]; [ ]

SONUÇ VE İSTEM : Açıklanan nedenlerle öncelikle dava konusu işlemin
                 yürütmesinin durdurulmasına, yargılama sonunda
                 işlemin iptaline, [yargılama giderlerine ilişkin istem]
                 karar verilmesini saygıyla arz ederim.

[tarih]                                         [ad soyad, imza]

EKLER: 1. [dava konusu işlem]  2. [tebliğ belgesi]  3. [ ]
(Dilekçe ve ek örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla: 2577 m.3/3.)

Yetkili idare mahkemesi: 2577 m.32/1’e göre, özel hüküm yoksa dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir; m.34/1 ise taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına (ruhsat dahil) ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesini yetkili kılar. Kuyu kapatma işleminde hangisinin uygulanacağı bu rehberde doğrulanamadı; dosyaya göre değerlendirilir.

Başvuru reddedilirse ya da işlem aleyhinize olursa

• Sulh ceza hâkimliği başvurunuzu reddederse: 5326 m.29/1’e göre son karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre itiraz edilebilir; itiraz kararın tebliğinden itibaren en geç iki hafta içinde yapılır. 5326 m.28/10, metinde gösterilen tutara kadar olan idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararları kesin sayar.
• İdare mahkemesi davayı reddederse: 2577 m.45/1’e göre karara karşı tebliğinden itibaren otuz gün içinde mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir. Aynı fıkra, konusu metinde yazılı parasal sınırı geçmeyen iptal davalarında verilen kararları kesin sayar; bu sınırın kuyu kapatma davasına nasıl uygulanacağı bu rehberde doğrulanamadı.
• Yürütmenin durdurulması istemi reddedilirse: 2577 m.27/7’ye göre kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir.
• Süre kaçırılırsa: 5326 m.27/1’e göre ceza kesinleşir; mücbir sebep varsa m.27/2’deki yedi günlük yol vardır.

Sitedeki süre tablosuyla aynı değerler: idari para cezası 15 gün, sulh ceza hâkimliği (5326 m.27/1); kapatma, belge reddi ya da iptali 60 gün, idare mahkemesi (2577 m.7/1, m.7/2-a; hesap m.8); ikisi aynı işlemde 60 gün, idare mahkemesi (5326 m.27/8; 2577 m.7).

Emsal kararlar

Aşağıdaki künyeler resmî karar arama sunucusunda (karararama.danistay.gov.tr) doğrulanmıştır.

• Danıştay 8. Daire 2025/5198 E., 2025/10204 K. (karar tarihi 23.12.2025): kuyu başının mühürlenmesi ve idari para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, 5686 sayılı Kanun’a dayanılarak verilen para cezasında davalı idarenin yetkisi bulunmadığı belirtilerek ceza kısmı bozulmuş, mühürlemeye ilişkin kısım onanmıştır.
• Danıştay 8. Daire 2021/5225 E., 2023/6171 K. (karar tarihi 23.11.2023): kuyunun mühürlenmesi ve para cezası işleminde suyun niteliğine ilişkin belirleme sağlıklı bulunmamış; suyun niteliği belirlendikten sonra cezanın yetkili makamca verilip verilmediğinin de dikkate alınması istenmiştir.

Kaynaklar

• 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun, m.18 (erişim 10.10.2026)
• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, m.17/6, m.26, m.27, m.28, m.29 (erişim 10.10.2026)
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m.2, m.3, m.4, m.6, m.7, m.8, m.27, m.32, m.34, m.45, m.61 (erişim 10.10.2026)
• 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, m.10 (erişim 10.10.2026)
• Danıştay karar arama: karararama.danistay.gov.tr (erişim 10.10.2026)